Opo-wieści dr E. Gwiazdowskiej

W STRONĘ MOSTA Wyprawa V

2 października 2019 - dr Ewa Gwiazdowska

Powóz wiozący kuracjuszy do Bad Kreuth około 1827 roku, fragment rysunku Franza Jaschkego, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 315

Szanowni Państwo. Kolejny raz znawczyni twórczości Mosta zaprasza do lektury o pasji artysty. Tym razem dowiemy się w jaki sposób bawili się kuracjusze uzdrowisk bawarskich gór w XIX wieku i które ‚eventy’ cieszyły się największą popularnością. I przy okazji – jak powstawała i funkcjonowała reklama, kto ją projektował i tworzył w czasach, kiedy o fotografii, a tym bardziej Internecie nie było jeszcze mowy!  O tym i nie tylko w V odcinku. Zapraszam w imieniu autorki.

dr Ewa Gwiazdowska, Most „zakręcony” turysta

Wyprawa V

Zagadka dla miłośników map (i nie tylko) Na granicy jakich dwu krajów leży alpejskie pasmo Góry Błękitne (Blauberge) zwiedzane przez Ludwiga Mosta w 1840 roku?

Dygresja 1 Artyści-poprzednicy Mosta

Góry „udomowione”

Najstarsza zabudowa kurortu Kreuth, fragment anonimowej ryciny, około 1822, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 271 Najstarsza zabudowa kurortu Kreuth, fragment anonimowej ryciny, około 1822, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 271

Kiedy w 1820 roku założony został w Kreuth, w bawarskich Alpach, Zakład Mleczny i Kąpielowy, odpowiednik dzisiejszego Spa, Ludwig Most miał trzynaście lat i był uczniem szkoły średniej. Nie myślał wcale o upamiętnianiu Kreuth…

Reklama dźwignią Spa

Artysta nieznany, Widok Bad Kreuth około 1822, rycina barwna, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 271 Artysta nieznany, Widok Bad Kreuth około 1822, rycina barwna, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 271

Jednak nowo powstały zakład kuracyjny wymagał reklamy, aby móc istnieć i rozwijać się. W owych czasach, kiedy nie było jeszcze fotografii promocją zajmowali się rysownicy i graficy. Anonimowy rytownik przedstawił całe założenie w okresie jego intensywnego rozwoju. Po prawej stronie stoją nowsze pensjonaty i pijalnia, a w głębi po lewej najstarsza zabudowa: hotel z kaplicą i budynek gospodarczy.

Rysownik na posterunku

Frans Jaschke, Widok Bad Kreuth w 1827, rysunek podmalowany akwarelą, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 367 Frans Jaschke, Widok Bad Kreuth w 1827, rysunek podmalowany akwarelą, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 367

Artyści tworzyli ulotne rysunki, cykle rycin, ilustracje, winiety reklamowe. Jeden z tych, którzy promowali Bad Kreuth i okolicę nazywał się Franz Jaschke. Był on autorem cyklu rysunków poświęconych tej okolicy górskiej. Tradycyjnie ukazał uzdrowisko w stronę pasma górskiego zwanego Górami Błękitnymi (Blauberge).

Nowa panorama

Frans Jaschke, Widok Bad Kreuth w 1827 od strony gór, rysunek podmalowany akwarelą, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 349 Frans Jaschke, Widok Bad Kreuth w 1827 od strony gór, rysunek podmalowany akwarelą, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 349

Franz Jaschke upamiętnił zakład w Bad Kreuth także od strony gór. Na bliskim planie tej panoramy widać stare uzdrowisko. W głębi po lewej stronie przedstawione są w szeregu pensjonaty wzniesione w kolejnych latach. Świadczą o dynamicznym rozwoju kurortu.

Kurortowe rozrywki

Artysta nieznany, Wesoły pochód na pierwszym planie widoku Bad Kreuth około 1822, rycina barwna, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 271 Artysta nieznany, Wesoły pochód na pierwszym planie widoku Bad Kreuth około 1822, rycina barwna, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 271

Aby kuracjusze nie nudzili się już w latach dwudziestych XIX wieku, podobnie jak dziś, organizowano dla nich rozmaite imprezy czyli „eventy”. Należały do nich pochody przebierańców, w których uczestniczyli piesi i konni. Letnikom towarzyszy mleczarz z konwią na plecach. Spragnieni wzmocnią mlekiem siły do dalszej zabawy.

Spacery po okolicy

Franz Jaschke, U chłopów w Au, 1827, rysunek, akwarela, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 316 Franz Jaschke, U chłopów w Au, 1827, rysunek, akwarela, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 316

Odzyskawszy nieco sił kuracjusze wyruszali na spacery po okolicy. Na hali przyglądali się pracy górali i odpoczywali przy posiłku przed pięknymi bawarskimi chatami.

Przejażdżki powozem

Powóz spacerowy, fragment rysunku Franza Jaschkego Wildbad w Kreuth z 1827 roku, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 367 Powóz spacerowy, fragment rysunku Franza Jaschkego Wildbad w Kreuth z 1827 roku, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 367

Nie tylko mleko wzmacniało siły kuracjuszy ale i oddychanie górskim powietrzem podczas spacerów. Damy chętnie odbywały przejażdżki powozem spacerowym.

Piękno Alp

Artysta nieznany, Panorama Gór Błękitnych roztaczająca się z Bad Kreuth, fragment ryciny barwnej z około 1822 roku, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 271 Artysta nieznany, Panorama Gór Błękitnych roztaczająca się z Bad Kreuth, fragment ryciny barwnej z około 1822 roku, reprodukcja w: H. Halmbacher, Das Tegernsee Tal in historischen Bildern, Hausham 1982, t. 2, s. 271

Piękno bawarskich gór w XIX wieku przyciągało wielu kuracjuszy, letników, ludzi rozmaitych profesji, także artystów. Pośród nich nie zabrakło Ludwiga Mosta. O jego dalszych podróżach w przyszłym odcinku.

 

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ostatnie wpisy
Tagi
"Filharmonia w obiektywie", "Malczewscy. Figura syna", "Zdzisław Beksiński – opowieść cieniem", „Nie bajka leśna”, „Siła korzeni jest w nas. Rzecz o Bogdanie Matławskim", 12. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Wizualnej inSPIRACJE „Breathtaking”, 13 Muz w Szczecinie, 14 02.2018, abstrakcja, Adam Marczyński, Adam Wajrak, afisz, Agata Wolniewicz, Agnieszka Masztalerz, Akademia Sztuki w Szczecinie
, akryl, Akwaforta, akwarela, akwatinta, album „Leszek Żebrowski – skazany na plakat”, Aleksandra Gisges-Dalecka, Aleksandra Jadczuk, Alembic Cache Passes (Time-snark), alkid, Analog Recovery 1984, André Malraux, Andrzej Adam Sadowski, Andrzej Wróblewski, Andrzej Zwierzchowski, Anna Domaradzka, Anna Kolmer z Polskiego Radia Szczecin, Anna Niemiec, antropomorfizacja, Arthur Tesmmers?, Artur Żmijewski, artykuły, artyści, artysta, asamblaż, ASP Katowice, ASP ŁÓDŹ, aukcja charytatywna, Aurora Lubos, autentyczność pochodzenia, Autoportret artysty siedzącego i rysującego, autorstwo, awers, Barbara Warzeńska, Barwne komstelacje świata, Batik miodowy na gorąco, Bela Komoszyńska, benefis Profesora Andrzeja, blejtram, Bogna Jarzemska-Misztalska, Bożena Galant, Bożena Mozolewska, Bronisław Kierzkowski, cena końcowa, cena wylicytowana, cena wywoławcza, ceramika, collage, cykl "Przed premierą", cykl "Święto polifonii", Cyprian Nocoń, Dama z Gronostajem, Dariusz Aniołkowski, Desa Unicum, dibond, dokument filmowy, Dom Aukcyjny Rempex, Domek Grabarza, Dorota Kozak, doświadczać miasta, dr Aleksandra Jadczuk, dr Ewa Gwiazdowska, dr hab. prof. US Bogdan Matławski, dr Justyna Machnicka, dr Marlena Lenart, Dr Paweł Kula, dr Sylwia Godowska, dr Szymon Piotr Kubiak, dr Wojciech Łopuch, Drawno, Droit de suite, druk, druk płaski, druk sitowy, druk wklęsły, druk wypukły, drzeworyt, dyr Lucjan Bąbolewski, Edmund Gomolicki, edukacja kulturalna, Edward Dwurnik, emalia, emalia na metalu, Emotion Loader, environment, Ernst Fries, Eryk von Zedtwitz, Eugen Dekkert, fakturalność, falsyfikat, Festiwal Tkaniny 2019, Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej, Filcowanie wełny na mokro, Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, filharmonia w Szczecinie, film o Andrzeju Tomczaku, folklor na Pomorzu Zachodnim, fotografia, fotografia barwna, fotografia czarno-biała, Franciszka Themerson, Fritz Modrow, frottage, Fruit of the lump, Gabi Kulka, galeria Poziom 4., galeria Poziom 4. Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, Galeria R+, Galeria ZPAP Kierat I w Szczecinie, Gary Stewart, GIF, gipsoryt, grafika, grafika artystyczna, grafika użytkowa, grafika warsztatowa, Grażyna Harmacińska-Nyczka, Grażyna Pasterska-Napadło, Grupa Tkacka Wątek, Grzegorz Szponar, gwasz, Hanna Kaszewska, Hans Georg Gadamer, Hans Hartig, Hans Hollaus, Helena Kwiatkowska, Henry Winkles, Henryk Stażewski, I Biennale Plakatu Ekologicznego, ID1 Studio, ilustracja, impast, INKU Szczeciński Inkubator Kultury, instalacja, Instytut Sztuk Pięknych Akademii im. J. Długosza w Częstochowie, inwestowanie w sztukę, Iwona Gacparska, Izabela Kita, Jacek "Budyń" Szymkiewicz, Jacek Cypryjański, Jacek Malczewski, Jacek Yerka, Jan Bujnowski, Jan Lebenstein, Jan Tarasin, Jerzy Duda-Gracz, Jerzy Nowosielski, Jerzy Tchórzewski, Jon Rafman, Julius Friedrich Ludwig Runge, Kamień Pomorski, kamienioryt, Karl Friedrich Schinkel, Kasia Zimnoch, katalog dzieł Mosta, Katarzyna Słuchocka, Kazimierz Mikulski, Klub Kolekcjonerów, Klub Storrady, Klubu Kolekcjonerów, kolaż, Kolekcja Czartoryskich, kolekcjoner, kolografia, Königssee, Konrad Juściński, kontrasty kolorystyczne, kopia, kreda, Kreuth Niemcy, krosno, Kryspin Pawlicz, Krzysztof Soroka, Krzysztof Zlewski, książka, Książnica Pomorska, Książnica Pomorska w Szczecinie, kultura, kulturalne dziedzictwo, Kuratorka wystawy "Malczewscy. Figura syna" dr Beata M. Wolska, kwestionariusz artysty, Kwestionariusz Prousta, lawowanie tuszem, Lena Wicherkiewicz, Leon Tarasewicz, Leonardo da Vinci, Leonia Chmielnik, lex et artis, licytacja telefoniczna, linoryt, litografia, Ludwig Manzel, Ludwig Most, Ludwig Richter, Maciej Szczawiński, Magdalena Barczyk-Kurus, Magdalena Soboń, malarstwo, malarstwo abstrakcyjne, malarstwo akrylowe, Malarstwo dr Aleksandry Jadczuk, malarstwo olejne, malarstwo temperowe, Margaret Wossidlo, Margarete Wosidllo, Maria Łopuch, Marian Bogusz, Marian Nyczka, Marianowo, Marika, Marlena Lenart, Martin Derbyshire, Martin Pechan, mezzotinta, MIASTOCHODZIK, Michał "Bunio" Skrok, Michał Kowalonek, miedzioryt, Międzynarodowy Festiwal Orkiestr Dętych, Międzynarodowy Plener Artystyczny w Marianowie, Miejsca. Rekonstrukcja IV. Galeria 4.Poziom, miejski pejzaż, Miłośników Malarstwa i Sztuki Dawnej w Szczecinie, Mirosław Bałka, Misia Furtak, młodzi artyści, MN w Szczecinie, Monika Sosnowska, Monitorowanie24, monotypia, Mr Lump, mural, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Muzeum Sztuki Współczesnej Kiasma, muzyka, Natalia Przybysz i Paulina Przybysz, Natalia Sikora, Nowe brzmienie big beatu, obraz, OBRAZOWNIA Joanna Woźna, obrazy dr Aleksandry Jadczuk, odwrocie, Off Marina, Olaf Deriglasoff, olej, ołówek, Open Heart Warrior, Opisy warsztatów, Opo-wieści o sztuce, Ostatnia ryba, Oswald Gette, Otto Lang-Wollina, Otto Lange-Wollin, Otto Tarnogrocki, panorama Szczecina, Park gen. W. Andersa w Szczecinie, pastele, Patchworkowe sztuczki, Paulina Ratajczak, Paweł Althamer, Paweł Kleszczewski, pejzaż, Peter Paul Most, Piotr Lengiewicz, Piotr Pauka, Piotr Uklański, Piotr Zioła, plakat, Plakat Aleksandry Zaborowskiej, Plakat I Biennale Plakatu Ekologicznego, Plakat Magdaleny Tyczki, Plakat Marceliny Rydelek, plalkat, plastyka szczecińska, podmalówka, podobrazie, podpis, podpis artysty, Podstawy haftu krzyżykowego, polska piosenka, polska sztuka współczesna, polskie malarstwo współczesne, poster, pracownia Projektowanie Wydawnictw i Publikacji na Wydziale Sztuk Wizualnych Akademii Sztuki w Szczecinie, prawo i sztuka, Prof. Leszek Żebrowski, prof. W. Lubos, Profesor Andrzej Tomczak, projekt stypendialny ufundowany w 2018 przez Miasto Szczecin, Przełęcz Lueg koło Salzburga, Rachel Rossin’ 87 (USA), Rafał Malczewski, recenzja filmu, rerwers, Roman Opałka, rysunek, rysunek ołówkiem, rysunek węglem, rzeźba, rzeźba J. Czekanowskiego, rzeźbiarz, rzeźby drewniane, sepia, serigrafia, sitodruk, Skubas, słup Szymon, Słupca, Smart Metering, Smocking czyli manipulowanie tkaniną, solarigrafia, Sonia Wojtysek, Stanisław Biżek, Stanisław Fijałkowski, Stefan Gierowski, Stefan Themerson, Stowarzyszenie Media Dizajn, Stowarzyszenie na rzecz wzbogacania i rozwoju życia kulturalno - społecznego  Szczecin, street art, studium ołówkiem na papierze, światłocień, sygnatura, sygnowanie, Sylwia Zawiślak, Szczecin, szkicowniki Mosta, szkło, sztuka, sztuka dawna, sztuka wideo, sztuka współczesna, Tadeusz Kantor, Tadeusz Rolke, technika własna, tempera, Teresa Pągowska, Tkanina 3D, Tomasz Rzeszutek, Tomasz Wojtysek, Tomek Wotysek, Trafostacja Sztuki, Tragarz mleka Feitus Landthaler, trzy różne sposoby licytowania, twórca, tworzę się, Tymon Tymański, ugier, video art, Vintage art, wadium, Warszawska Orkiestra Rozrywkowa im. Igora Krenza, warsztaty, Watzmann, węgiel, wernisaż, wernisaż "Święto polifonii" w szczecinie, Weronika Raczyńska, wideo, wideo art, Widok hotelu Scholastyka nad Achensee, wieża widokowa katedry w Szczecinie, Wilhelm Sasnal, wirtualna prezentacja obrazów „De Profundis – Beksiński VR”, Witold Maćków, Witraż z tkaniny, Włodzimierz Pawlak, Wojciech Ciesielski, Wojciech Fangor, Wojtek Go, Wspomnienie z Kreuth, Wydział Sztuk Wizualnych Akademii Sztuki w Szczecinie, wykłady z zakresu historii sztuki, wykonywanie kwiatów z filcowanej wełny, wystawa, wystawa „ NICEZCZS”, wystawa Kobieta i pejzaż, wystawa SZCZ NICE, Wystawa sztuki w wieży Gocławskiej w Szczecinie, wywiady, XXVI Aukcja Wielkie Serce Kraków 2017, XXVII Aukcja Wielkiego Serca, Żabnica, Zagórów, zakup z limitem ceny, Zamek Książąt Pomorskich, Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, zdjęcia Dariusza Aniołkowskiego, Zdzisław Beksiński, Zenon Owczarek, złoty podział, złoty prostokąt, żółta ochra, Zomm na Szczecin II, Zoom na Szczecin. Punkty Widzenia, Zoom na Szczecina. Punkty Widzenia
+Więcej
Trwa ładowanie