Margarete Wosidllo, Odra przy Moście Kłodnym, olej na płótnie, 76cmx108cm

Warto dbać o estetykę codziennego życia, bo pożytki obcowania ze sztuki są  jak wiadomo (może jeszcze nie wszystkim) od dawna znane. O nich nie raz i nie dwa będę pisała. Dzisiaj o wyjątkowym przedsięwzięciu szczecinian, a Panom Kryspinowi Pawliczowi i Zenonowi Owczarkowi za udostępnienie wizerunków dzieł serdecznie dziękuję.

Z przyjemnością stwierdzam, że sobotnie spotkanie  ze sztuką dawną w Zamku Książąt Pomorskich (18 marca 2017) było dla mnie miłą niespodzianką. Spotkałam wielu miłośników, pasjonatów sztuki, ludzi biznesu i nauki, a także przedstawicieli liczących się mediów szczecińskich. Możliwość obejrzenia dwóch rzeźb i dwudziestu trzech obrazów z prywatnych kolekcji (w tym podwójnego obrazu studium do zrealizowanego później większego projektu Hansa Hartiga Stocznia w Nowym Warpnie i Drzewa w Karnicach i drugiego z niezwykłą historią Przeładunek w porcie Nowego Warpna tego samego malarza) oraz wysłuchanie fascynującej wręcz historii życia Eugena Dekkerta (zaprezentowanej przez dr Bogdanę Kozińską, historyka sztuki i wieloletniego kierownika Muzeum Historii Szczecina Oddziału Muzeum Narodowego w Szczecinie) zaostrzyły mój apetyt na sztukę dawną związaną z naszym regionem.

 

Okazało się, że w Szczecinie jest wielu pasjonatów sztuki dawnej, którzy licznie przybyli na seminarium Okazało się, że w Szczecinie jest wielu pasjonatów sztuki dawnej

Hans Hartig, malarz niemieckiego nastroju

Każdy z zaprezentowanych obrazów był mniej lub bardziej interesujący i to z różnych powodów, lecz dwóch malarzy skradło moje serce.  Pierwszym był Hartig ze względu na historię dwóch obrazów, którą opowiedział mi Pan Zenon Owczarek – orędownik i wielki miłośnik sztuki Nowego Warpna. Drugim zaś został Eugen Dekkert. Hans Hartig ((1873-1936) sam o sobie mówił, że jest „malarzem pomorskich miasteczek i bram”. Inni zaś dodawali „malarz niemieckiego nastroju” i nie bez powodu. Po latach studiów w Berlinie i Dreźnie twórca ostatecznie zdecydował się na zamieszkanie w Berlinie. Położenie miasta sprzyjało wędrówkom po okolicach. Inspiracji malarskich poszukiwał najczęściej w dolinie Odry i okolicznych lasach (części dzisiejszego Parku Narodowego Dolnej Odry), w Gartz, w Carnitz (dziś Karnice), w pobliżu Kamienia Pomorskiego (niem. Cammin), na wybrzeżu Bałtyku i Zalewu Szczecińskiego, w okolicach dóbr matki – Gaulitz pod Wolinem, w Dziwnowie (niem. Diewenov) i Trzęsaczu (niem. Hof) już wtedy znanego z ruiny kościoła, w szczecińskich portach, w Nowym Warpnie (nie. Neuwarp), a także pod Demmin i Stolzenhagen (czyli naszym Stołczynie, gdzie spędził swoje dzieciństwo), w Stargardzie i Gryficach (niem. Greifenberg), a pod koniec życia także w Hamburgu i Berlinie. Motywy wielkomiejskich pejzaży dotyczą jedynie Szczecina, Berlina, Hamburga i okolic Saksonii.

Hans Hartig, Ratusz Nowe Warpno, olej na tekturze, 38cmx51cm, (w oprawie 50cmx63cm), sygnowany: Hans Hartig 1927 Hans Hartig, Ratusz Nowe Warpno, olej na tekturze, 38cm x 51cm, (w oprawie 50cm x 63cm), sygnowany: Hans Hartig 1927

Jak pomnik malarza odzyskał obraz

Z informacji otrzymanych od Pana Zenona Owczarka dowiedziałam się, że w wieku 54 lat Hartig został honorowym obywatelem Nowego Warpna (niem. Neuwarp). Tytuł ten otrzymał za zasługi dla miasta w 1927 roku. Często to właśnie miasto było źródłem jego malarskich inspiracji, a wcześniej zaprojektował przebudowę północnej ściany ratusza. W podziękowaniu twórca podarował miastu swój pejzaż Wietrzny jesienny wieczór w Nowym Warpnie  z osobistą dedykacją napisaną ołówkiem na ramie:  „Obraz przekazany pięknemu Nowemu Warpnu przez Hansa Hartiga w dowód wdzięczności za przyznanie tytułu honorowego obywatela”.  W 1945 roku obraz zaginął.  Po jakimś czasie kupił go w berlińskim antykwariacie historyk sztuki Hartmut Pätzke. Posiadał ten obraz  blisko 50 lat. Gdy dowiedział się, że w Nowym Warpnie postawiono Hartigowi pomnik (pomysłodawcą idei był Pan Zenon Owczarek) postanowił obraz przekazać burmistrzowi Nowego Warpna. Pan Pätzke był gościem na sobotnim seminarium i otrzymał publicznie podziękowania za swój wspaniałomyślny gest. Obaj Panowie mogli się spotkać. I tak oto historia obrazu zatoczyła koło.

Hans Hartig, Wietrzny jesienny wieczór w Nowym Warpnie, Neuwarp Windiger Herbstabend bei Neuwarp, 1914, 57cmx79cm Hans Hartig, Wietrzny jesienny wieczór w Nowym Warpnie 1914, 57cm x 79cm (niem. Windiger Herbstabend bei Neuwarp)

Gdy historia remontu pewnego statku staje się sztuką

Wg Pan Zenona Owczarka podwójny obraz studium zaprezentowany na seminarium 18 marca 2017 roku tj.: Hans Hartig, dwustronny obraz studium, Stocznia w Nowym Warpnie, olej na płycie malarskiej, 40cmx46cm (w oprawie 5cm2x58cm), na odwrocie: Drzewa w Karnicach to efekt obserwacji malarza przebiegu remontu pewnego szkunera (statek żaglowy) na stoczni. Hipoteza Pana Zenona co do kolejności działań artysty zdaje się być trafna. Wg niego w 1924 roku Hartig  zrobił zdjęcie statku na szklanej płytce, którą zatytułował W stoczni (por. niżej), następnie wykonał szkic piórkiem. Dopiero wtedy malarz zdecydował się stworzenie opisanego wyżej studium (namalowane na płycie, na której odwrocie jest kolejne studium do obrazu z topolami. To po nich często rozpoznaje się inne jego obrazy). Dzieło końcowe powstało nie później niż 1925 roku, bo tegoż samego zostaje wystawione na Wielkiej Berlińskiej Wystawie Sztuki (GBK). Oryginał obecnie znajduje się w  Stadtmuseum Warleberger Hof w Kilonii (Niemcy), zaś szkic i studium znajdują się w prywatnych rękach kolekcjonerów szczecińskich. Dla zainteresowanych informacja, że Hans Hartig ma swojego biografa – Wielanda Barthelmessa, a wszystkie powyższe ustalenia są autorstwa Pana Zenona Owczarka. Zainteresowanych odsyłam na stronę o Nowym Warpnie, którą założył Pan Zenon Owczarek (por.: linki). Naprawdę warto. Prezentowane obrazy Hartiga (a było ich osiem) tworzą indywidualny dokument minionej epoki. Jest dla mnie ilustracją miejsc często mi znanych. Pędzel Hartiga jest dla mnie nieco przyciężki, a jego malarstwo po niemiecku akademickie. Był jednak zaangażowanym obserwatorem życia i pracy dnia powszedniego, co rzeczywiście zobaczyć można na jego płótnach.

 

 

Najpierw powstało zdjęcie. Hans Hartig, W stoczni, fotografia, 1924 Najpierw powstało zdjęcie. Hans Hartig, W stoczni, fotografia, 1924
Następnie artysta wykonał szkic piórkiem, Neuwarp, Auf der Werft ,1924, 47cmx43cm Następnie artysta wykonał szkic piórkiem, Neuwarp, Auf der Werft ,1924, 47cm x 43cm

 

Dopiero wtedy powstaje obraz. Hans Hartig, Neuwarp, Fischkutter im Dock, 40cmx48cm, auktionshaus Satow Owocem studiów artysty jest ten oto obraz: Hans Hartig, Neuwarp, Fischkutter im Dock, 40cm x 48cm, z auktionshaus Satow

 

Hans Hartig, Neuwarp, Fischkutter im Dock na odwrocie 40cmx48cm Z auktionshaus Satow A to jest odwrocie podwójnego obrazu studium; Hans Hartig, dwustronny obraz studium, Stocznia w Nowym Warpnie, olej na płycie malarskiej, 40cmx46cm (w oprawie 52cm x 58cm), na odwrocie: Drzewa w Karnicach

Eugen Dekkert mistrz dobrego życia i pasji tworzenia

Osobiście zaimponował mi Dekkert jako człowiek i artysta. Szczecinianin, żył 91 lat, co jak na dzisiejsze czasy jest pięknym i słusznym wiekiem. Zmarł w 1956 roku w niemieckim Garmisch-Partenkirchen. Jako najstarszy syn miał odziedziczyć rodzinny biznes. Stało się jednak inaczej. Jego życie wypełniała pasja tworzenia, miłość do przyrody i nowoczesna jak na owe czasy aktywność fizyczna. Był uczeniem znanego nam już malarza (por. Muzeum Narodowe w mieście) Ludwiga Mosta, a nieco później także …. Olgi Boznańskiej, niezwykłej polskiej malarki przełomu XIX i XX wieku. Studiował w Monachium (w pracowni Theodora Hummela), w Glasgow (School of Arts). Popularność i uznanie przyniosły mu jego pejzaże nadmorskie ze Szkocji oraz ze studyjnych podróży do Holandii, Francji i Włoch. Brał udział w Wielkich Wystawach Sztuki w Berlinie, wystawiał w Monachium, Dreźnie i Wenecji. Do Niemiec powrócił w 1914 roku. Często, w międzywojniu, odwiedzał Szczecin. Miał swoje atelier w salach Muzeum Miejskiego. Przedmiotem jego malarskich przedstawień były głownie pejzaże morskie, sceny portowe, tzw. mariny ( inaczej malarstwo marynistyczne; to rodzaj malarstwa przedstawiającego krajobraz morski z elementami takim jak: widoki wybrzeża czy portu, sceny batalistyczne na morzu), ale także wnętrza. Uważany był za artystę, którego inspirowała dawna sztuka holenderskich mistrzów. Jego prace znane są w Europie i USA. O tym wszystkim dowiedziałam się z wykładu Pani dr Bogdany Kozińskiej (zaiste był bardzo ciekawy). Mam nadzieję, że niebawem zakończą się badania biografii Eugena Dekkerta prowadzone właśnie przez Panią dr i powstanie pierwsza publikacja związana z tą niezwykłą postacią ze świata sztuki. Aż dziw bierze, że do tej pory nikt tego jeszcze nie uczynił!

Eugen Dekkert, Statki przy wyspie Grodzkiej, olej na płótnie, 48x68 (w oprawie 66x86), Eugen Dekkert, Statki przy wyspie Grodzkiej, olej na płótnie, 48cm x 68cm (w oprawie 66cm x 86cm)

Modernistyczny pędzel, proste zdawałoby się kładzenie farby, subtelna gra barw codziennych krajobrazów czynią z jego obrazów rozgrywające się do teraz historie miejsc często nam znanych. Jest też w jego obrazach pewna dyskretna subtelność w przedstawianiu pejzaży morskich, która wywołuje rodzaj pogodnej nostalgii. Cztery obrazy to stanowczo za mało i mam nadzieję, że na letniej wystawie szczecińskich kolekcjonerów uda mi się dojrzeć inne obrazy tego malarza.

Eugen Dekkert, Statki na Odrze, olej na płótnie, 70cmx90cm Eugen Dekkert, Statki na Odrze, olej na płótnie, 70cm x 90cm

Wśród dwudziestu trzech obrazów pochodzących z prywatnych kolekcji znalazłam tylko jedno płótno stworzone przez kobietę, malarkę – Margaret Wossidlo (równolatka Hartiga). Obraz namalowany z impresjonistycznym zacięciem przedstawia nieistniejący obecnie szczeciński most nad Odrą Zachodnią, łączący lewobrzeżną część miasta z Łasztownią most Kłodny. Warto dodać, że jej prace pojawiły się już w niemieckich domach aukcyjnych i coraz częściej się o niej mówi (por. zdjęcie na górze).

A propos ciekawych wystaw

Z informacji otrzymanych od Pana Kryspina Pawlicza, prezesa Stowarzyszenia dowiedziałam się, że  na przygotowywanej właśnie wystawie Kolekcjonerów Szczecińskich organizowanej wspólnie z Centrum Kultury Euregionu Stara Rzeźnia i z Zamkiem Książąt Pomorskich obejrzymy ponad 200 obrazów, grafik, rzeźb i wyrobów rękodzieła artystycznego, w tym również obraz Augusta Ludwiga Mosta Odwiedziny w pracowni szewca. A wszystko to już latem 2017 roku. I z całą pewnością się na nią wybiorę, a innych serdecznie namawiam, bo …

Moim zdaniem

Popularyzacja polskiej i pomorskiej sztuki dawnej, wymiana doświadczeń, możliwość uzyskania pomocy u bardziej doświadczonych kolekcjonerów i prowadzenie działań na rzecz edukacji w zakresie sztuki są ważnym elementem podnoszenia społecznej kultury życia w naszym mieście i regionie.

P.S.

Ciekawostka. Tylko jedna trzecia prezentowanych obrazów na seminarium miała wartości powyżej 10 000 zł (wg wyceny Pna Marka Wyłupka). Z informacji otrzymanych od prezesa Stowarzyszenia wiem, że gormadzone są jeszcze obiekty na wystawę kolekcjonerów w sierpniu 2017 roku. Organizatorom szczególnie zależy na rzeźbach – stąd apel o zgłaszanie dzieł. Kolekcjonerzy nawiązali także kontakt z jednym z niemieckich muzeów w Meklemburgii, by wspólnie zorganizować wystawę  – Pomorscy malarze.

O sympozjum napisali jeszcze: Bogdan Twardochleb (por. niżej), Ewa Podgajna (por. linki).

Bogdan Twardochleb, Dwieście dzieł od kolekcjonerów, Kurier Szczeciński, 22.03.2017 Bogdan Twardochleb, Dwieście dzieł od kolekcjonerów, Kurier Szczeciński, 22.03.2017

 

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ostatnie wpisy
Tagi
"Filharmonia w obiektywie", "Malczewscy. Figura syna", "Zdzisław Beksiński – opowieść cieniem", 12. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Wizualnej inSPIRACJE „Breathtaking”, 14 02.2018, abstrakcja, Adam Marczyński, afisz, Agata Wolniewicz, Agnieszka Masztalerz, Akademia Sztuki w Szczecinie, akryl, Akwaforta, akwarela, akwatinta
, album „Leszek Żebrowski – skazany na plakat”, Aleksandra Jadczuk, Alembic Cache Passes (Time-snark), alkid, Analog Recovery 1984, André Malraux, Andrzej Adam Sadowski, Andrzej Wróblewski, Andrzej Zwierzchowski, Anna Niemiec, Artur Żmijewski, artykuły, artyści, artysta, asamblaż, aukcja charytatywna, Aurora Lubos, autentyczność pochodzenia, autorstwo, awers, Barwne komstelacje świata, Bela Komoszyńska, blejtram, Bogna Jarzemska-Misztalska, Bożena Galant, Bronisław Kierzkowski, cena końcowa, cena wylicytowana, cena wywoławcza, collage, Dama z Gronostajem, Desa Unicum, dibond, Dom Aukcyjny Rempex, Domek Grabarza, dr Aleksandra Jadczuk, dr Justyna Machnicka, dr Marlena Lenart, dr Sylwia Godowska, dr Szymon Piotr Kubiak, dr Wojciech Łopuch, Droit de suite, druk, druk płaski, druk sitowy, druk wklęsły, druk wypukły, drzeworyt, dyr Lucjan Bąbolewski, Edmund Gomolicki, edukacja kulturalna, Edward Dwurnik, emalia, emalia na metalu, Emotion Loader, environment, Eryk von Zedtwitz, Eugen Dekkert, fakturalność, falsyfikat, Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, filharmonia w Szczecinie, fotografia, fotografia barwna, fotografia czarno-biała, Franciszka Themerson, Fritz Modrow, Fruit of the lump, Gabi Kulka, galeria Poziom 4., Galeria ZPAP Kierat I w Szczecinie, Gary Stewart, GIF, gipsoryt, grafika, grafika artystyczna, grafika użytkowa, grafika warsztatowa, Grażyna Harmacińska-Nyczka, Grzegorz Szponar, gwasz, Hanna Kaszewska, Hans Georg Gadamer, Hans Hartig, Henryk Stażewski, I Biennale Plakatu Ekologicznego, instalacja, Instytut Sztuk Pięknych Akademii im. J. Długosza w Częstochowie, inwestowanie w sztukę, Izabela Kita, Jacek "Budyń" Szymkiewicz, Jacek Cypryjański, Jacek Malczewski, Jacek Yerka, Jan Bujnowski, Jan Lebenstein, Jan Tarasin, Jerzy Duda-Gracz, Jerzy Nowosielski, Jerzy Tchórzewski, Jon Rafman, Julius Friedrich Ludwig Runge, kamienioryt, Kasia Zimnoch, Katarzyna Słuchocka, Kazimierz Mikulski, Klub Kolekcjonerów, Klub Storrady, Klubu Kolekcjonerów, kolaż, Kolekcja Czartoryskich, kolekcjoner, kolografia, Konrad Juściński, kontrasty kolorystyczne, kopia, kreda, krosno, Kryspin Pawlicz, Krzysztof Soroka, Krzysztof Zlewski, Książnica Pomorska w Szczecinie, kultura, kulturalne dziedzictwo, Kuratorka wystawy "Malczewscy. Figura syna" dr Beata M. Wolska, kwestionariusz artysty, Kwestionariusz Prousta, lawowanie tuszem, Lena Wicherkiewicz, Leon Tarasewicz, Leonardo da Vinci, lex et artis, licytacja telefoniczna, linoryt, litografia, Ludwig Manzel, Magdalena Barczyk-Kurus, malarstwo, malarstwo abstrakcyjne, malarstwo akrylowe, Malarstwo dr Aleksandry Jadczuk, malarstwo olejne, malarstwo temperowe, Margaret Wossidlo, Margarete Wosidllo, Maria Łopuch, Marian Bogusz, Marian Nyczka, Marika, Marlena Lenart, Martin Derbyshire, mezzotinta, Michał "Bunio" Skrok, Michał Kowalonek, miedzioryt, Miejsca. Rekonstrukcja IV. Galeria 4.Poziom, miejski pejzaż, Miłośników Malarstwa i Sztuki Dawnej w Szczecinie, Mirosław Bałka, Misia Furtak, młodzi artyści, MN w Szczecinie, Monika Sosnowska, monotypia, Mr Lump, mural, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Muzeum Sztuki Współczesnej Kiasma, muzyka, Natalia Przybysz i Paulina Przybysz, Natalia Sikora, Nowe brzmienie big beatu, obraz, obrazy dr Aleksandry Jadczuk, odwrocie, Off Marina, Olaf Deriglasoff, olej, ołówek, Open Heart Warrior, Ostatnia ryba, Oswald Gette, Otto Lang-Wollina, Otto Lange-Wollin, Otto Tarnogrocki, Park gen. W. Andersa w Szczecinie, pastele, Paulina Ratajczak, Paweł Althamer, Paweł Kleszczewski, pejzaż, Piotr Lengiewicz, Piotr Pauka, Piotr Uklański, Piotr Zioła, plakat, Plakat Aleksandry Zaborowskiej, Plakat I Biennale Plakatu Ekologicznego, Plakat Magdaleny Tyczki, Plakat Marceliny Rydelek, plalkat, plastyka szczecińska, podobrazie, podpis, podpis artysty, polska piosenka, polska sztuka współczesna, polskie malarstwo współczesne, poster, prawo i sztuka, Prof. Leszek Żebrowski, prof. W. Lubos, Rachel Rossin’ 87 (USA), Rafał Malczewski, rerwers, Roman Opałka, rysunek, rzeźba, rzeźba J. Czekanowskiego, rzeźbiarz, rzeźby drewniane, sepia, serigrafia, sitodruk, Skubas, słup Szymon, Słupca, Sonia Wojtysek, Stanisław Biżek, Stanisław Fijałkowski, Stefan Gierowski, Stefan Themerson, Stowarzyszenie na rzecz wzbogacania i rozwoju życia kulturalno - społecznego  Szczecin, street art, światłocień, sygnatura, sygnowanie, Sylwia Zawiślak, szkło, sztuka, sztuka dawna, sztuka wideo, sztuka współczesna, Tadeusz Kantor, Tadeusz Rolke, technika własna, tempera, Teresa Pągowska, Tomasz Rzeszutek, Tomasz Wojtysek, Tomek Wotysek, Trafostacja Sztuki, trzy różne sposoby licytowania, twórca, tworzę się, Tymon Tymański, video art, Vintage art, wadium, Warszawska Orkiestra Rozrywkowa im. Igora Krenza, warsztaty, węgiel, Weronika Raczyńska, wideo, wideo art, Wilhelm Sasnal, wirtualna prezentacja obrazów „De Profundis – Beksiński VR”, Witold Maćków, Włodzimierz Pawlak, Wojciech Ciesielski, Wojciech Fangor, Wojtek Go, wykłady z zakresu historii sztuki, wystawa, wystawa „ NICEZCZS”, wystawa Kobieta i pejzaż, wystawa SZCZ NICE, Wystawa sztuki w wieży Gocławskiej w Szczecinie, wywiady, XXVI Aukcja Wielkie Serce Kraków 2017, XXVII Aukcja Wielkiego Serca, Zagórów, zakup z limitem ceny, Zamek Książąt Pomorskich, Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, Zdzisław Beksiński, Zenon Owczarek, Zomm na Szczecin II, Zoom na Szczecin. Punkty Widzenia, Zoom na Szczecina. Punkty Widzenia
+Więcej
Trwa ładowanie