Opo-wieści dr E. Gwiazdowskiej

W STRONĘ MOSTA Wyprawa XIII

27 listopada 2019 - Jolanta Gramczyńska

Widok ze skał Bastei, https://de.wikipedia.org/wiki/Bastei– dostęp 25.11.2019

Ludwig Most w wieku 23 lat, już jako adept berlińskiej Akademii Sztuki przenosi się do Drezna. Chce pracować i doskonalić swój warsztat artysty. Podążamy za nim wspólnie z dr Ewą Gwiazdowską w kolejnych Opo-wieściach. Jak się okazuje wcale nie słabnie pasja malarza do pieszych wędrówek. Przemierza tym razem góry położone na południe od miasta, a położne wzdłuż Łaby (Nadłabskie Góry Piaskowcowe). Nie on jednak odkrywa modną i popularną w XIX wieku Saską Szwajcarię, która swą nazwę zawdzięcza portreciście Antonowi Graff (1736–1813) i pejzażyście Adrianowi Zingg (1734–1816). Wędrował najczęściej modnymi śladami sławnych poprzedników.  Dużo szkicował, a w tym także niezwykły zespół skał w Uttewalder Grund, który wcześniej uwiecznił na papierze, mistrz i romantyk pomorski Caspar David Friedrich mieszkający w Dreźnie. Czy się kiedykolwiek spotkali?

 

dr Ewa Gwiazdowska W stronę Mosta

WYPRAWA XIII Na podbój Drezna

Nowe mieszkanie

Loschwitz, widok miejscowości, https://de.wikipedia.org/wiki/Loschwitz– dostęp 25.11.2019 Loschwitz, widok miejscowości, https://de.wikipedia.org/wiki/Loschwitz– dostęp 25.11.2019

Po ukończeniu studiów w Akademii Sztuki w Berlinie Ludwig Most na przełomie lat 1830 i 1831 udał się do Drezna. Zamierzał tam pracować. Planował też doskonalić warsztat studiując obrazy mistrzów w galerii malarstwa zgromadzonej przez elektorów saskich. Zamieszkał za Łabą prawie na wsi, na przedmieściu Loschwitz położonym u stóp winnych wzgórz. Nie zachował się jego szkicownik z tego pobytu. Cele wycieczek Mosta znane są z opisu tego szkicownika wykonanego przez muzealnika w 1940 roku. Dokument znajduje się obecnie w Archiwum Państwowym w Szczecinie.

Skaliste wąwozy

Most, Pejzaż z Nadłabskich Gór Piaskowcowych, 1833, olej na płótnie, fotografia w katalogu Petera Paula Mosta, Die Bilder des Malers Ludwig Most, Hannover 1937, nr 31, s. 7a Most, Pejzaż z Nadłabskich Gór Piaskowcowych, 1833, olej na płótnie, fotografia w katalogu Petera Paula Mosta, Die Bilder des Malers Ludwig Most, Hannover 1937, nr 31, s. 7a

Mieszkanie w Dreźnie było dla Mosta dobrym punktem wypadowym do wycieczek w piaskowcowe góry położone na południe od miasta, przecięte korytem Łaby. Teren ten zwany Elbsandsteingebirge (Nadłabskie Góry Piaskowcowe) odkryty został przez artystów już w XVIII wieku. Dwaj z nich portrecista Anton Graff (1736–1813) i pejzażysta Adrian Zingg (1734–1816) nazwali te malownicze piaskowcowe skały Sächsische Schweiz (Saską Szwajcarią). W XIX wieku owe góry stały się popularne i modne. Jedyny pejzaż Mosta z jego wycieczek w okolice Drezna, który zachował się na dokumentalnej fotografii przedstawia charakterystyczny wąwóz skalny otwierający się na nurt Łaby.

Wizyta w parku następcy saskiego tronu

Widok zamku Wachwitz w otoczeniu parkowym, https://de.wikipedia.org/wiki/Wachwitz– dostęp 25.11.2019 Widok zamku Wachwitz w otoczeniu parkowym, https://de.wikipedia.org/wiki/Wachwitz– dostęp 25.11.2019

Po osiedleniu się w rezydencjonalnym mieście Wettynów – królewskiego rodu panującego w Saksonii Most nie omieszkał zwiedzić letniej rezydencji w Wachwitz. Była ona popularnym celem wycieczek mieszkańców Drezna. Rezydencję założył w 1824 roku następca tronu Friedrich August, który mieszkał w pobliskiej miejscowość Niederpoyritz. Most oglądał i szkicował zamek, a może także rozległy park rozlokowany na stokach winnej góry i „rozsiane” w nim inne budowle, między marcem a grudniem 1831 roku.

Wypad w stronę Lipska

Panorama Wurzen, około 1850, grafika na papierze, reprodukcja w: https://de.wikipedia.org/wiki/Wurzen– dostęp 25.11.2019 Panorama Wurzen, około 1850, grafika na papierze, reprodukcja w: https://de.wikipedia.org/wiki/Wurzen– dostęp 25.11.2019

W maju 1831 roku Most wybrał się w stronę zachodnią. Dotarł aż do miasteczka Wurzen położonego już niedaleko Lipska. W miejscowości było nie tylko kilka zabytkowych kościołów luterańskich oraz zamek. Do dziś są tam ślady polsko-saskich związków dynastycznych. Należy do nich Brama Pocztowa z 1734 roku z herbami Polski i Saksonii, słup dystansowy poczty polsko-saskiej z 1724 roku z herbami Polski i Saksonii, a może też kościół katolicki pw. Najświętszego Serca Jezusa. Uwagę artysty przyciągnęło natomiast wiekowe drzewo, które naszkicował 11 maja 1831 roku.

Tajemnicza skalna brama

Caspar David Friedrich, Skalna brama w Uttewalder Grund, około 1801, pędzel, sepia na papierze, reprodukcja w: Frank Richter, Caspar David Friedrich. Spurensuche im Dresdner Umland und in der Sächsischen Schweiz, Husum 2009, s. 45 Caspar David Friedrich, Skalna brama w Uttewalder Grund, około 1801, pędzel, sepia na papierze, reprodukcja w: Frank Richter, Caspar David Friedrich. Spurensuche im Dresdner Umland und in der Sächsischen Schweiz, Husum 2009, s. 45

W miesiącach od maja do sierpnia 1832 roku Most wędrował po Saskiej Szwajcarii śladami sławnych poprzedników. Szkicował między innymi niezwykły układ skał w zakątku Uttewalder Grund, który przed nim odwiedził i spopularyzował najwybitniejszy romantyk pomorski Caspar David Friedrich. Friedrich, krajan Mosta, urodził się w Greifswaldzie w 1774 roku. W Dreźnie zamieszkał w 1798 roku i pracował tam o końca życia w 1840 roku.

Urokliwy kurort

Widok Rathen ze skalnego stołu Lilienstein, https://de.wikipedia.org/wiki/Rathen– dostęp 25.11.2019 Widok Rathen ze skalnego stołu Lilienstein, https://de.wikipedia.org/wiki/Rathen– dostęp 25.11.2019

Innym celem letniej wycieczki Mosta w 1832 roku był mały ale pięknie położny na stokach wzgórz kurort Rathen. Ryglowe, pełne uroku domy tego miasteczka pobudowane na brzegu Łaby i rozproszone w zieleni pasa łagodnych wzgórz winnych kontrastowały ze skalnymi ścianami wznoszącymi się za nimi. Dla artysty ta okolica stanowiła motyw warty twórczej uwagi.

Człowiek ujarzmia naturę

Ganek między ostańcami w grupie skalnej Bastei (Basteja), , https://de.wikipedia.org/wiki/Bastei– dostęp 25.11.2019 Ganek między ostańcami w grupie skalnej Bastei (Basteja), https://de.wikipedia.org/wiki/Bastei– dostęp 25.11.2019

W pobliżu Rathen Most koniecznie musiał obejrzeć niezwykłą budowlę i widok z niej. Był to jeden z najpopularniejszych punktów do zwiedzania w Saskiej Szwajcarii. Murowany ganek zbudowany został wysoko w powietrzu, aby połączyć kilka pionowych ostańców piaskowcowych. Z końca tego ganku rozpościera się rozległy i piękny widok na okolicę rzeki Łaby.

Orle gniazdo

Miasteczko i zamek Hohnstein, https://de.wikipedia.org/wiki/Hohnstein– dostęp 25.11.2019 Miasteczko i zamek Hohnstein, https://de.wikipedia.org/wiki/Hohnstein– dostęp 25.11.2019

Miejscowość Rathen oddzielona była murem skalnym od innego malowniczego miasteczka Hohnstein. Temu małemu ośrodkowi towarzyszył pobudowany na skałach zamek obronny przypominający orle gniazdo. Także ten pomnik przeszłości wzbudzał zainteresowanie i zachwyt turystów i artystów. Most podziwiał i rysował zamek latem 1832 roku.

Po drodze do mieszkania za Łabą

Widok centrum Blasewitz, placu Schillera, około 1910 roku, barwna pocztówka, https://de.wikipedia.org/wiki/Blasewitz– dostęp 25.11.2019 Widok centrum Blasewitz, placu Schillera, około 1910 roku, barwna pocztówka, https://de.wikipedia.org/wiki/Blasewitz– dostęp 25.11.2019

Most lubił chodzić pieszo. Wracając z centrum Drezna do swojego mieszkania w Loschwitz zapewne nieraz przeprawiał się promem na drugą stronę Łaby z przedmieścia zwanego Blasewitz, zbudowanego na dawnej łące. W miejscu przeprawy wybudowano w 1883 roku kratownicowy most zwany Blaues Wunder (Błękitny Cud). Most miał podczas powrotu do domu okazję, jak niegdyś w Szczecinie, przyglądać się ruchliwemu życiu na rzece. 30 sierpnia 1832 roku szkicował statki płynące po Łabie.

W następnym odcinku dowiemy się, dokąd jeszcze Most wybrał się z Drezna i co zobaczył.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ostatnie wpisy
Tagi
"Caminando", "Filharmonia w obiektywie", "Malczewscy. Figura syna", "Rzeźba i Formy Przestrzenne" w DESA Unicum., "Zdzisław Beksiński – opowieść cieniem", „Bollwerk” 1935, „Nie bajka leśna”, „Niesamowita słowiańszczyzna”, „Siła korzeni jest w nas. Rzecz o Bogdanie Matławskim", 12. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Wizualnej inSPIRACJE „Breathtaking”, 13 Muz w Szczecinie, 14 02.2018, 1844, 1845, 2009
, abstrakcja, Adam Marczyński, Adam Wajrak, afisz, Agata Wolniewicz, Agnieszka Masztalerz, Akademia Sztuki w Szczecinie, akryl, Akt, Akwaforta, akwarela, akwatinta, album „Leszek Żebrowski – skazany na plakat”, Aleksandra Gisges-Dalecka, Aleksandra Jadczuk, Alembic Cache Passes (Time-snark), alkid, Alpejski szczyt (1935), Analog Recovery 1984, André Malraux, Andrzej Adam Sadowski, Andrzej Wróblewski, Andrzej Zwierzchowski, Anna Domaradzka, Anna Kolmer z Polskiego Radia Szczecin, Anna Niemiec, antropomorfizacja, Arthur Tesmmers?, Artur Żmijewski, artykuły, artyści, artysta, asamblaż, ASP Katowice, ASP ŁÓDŹ, August Ludwig Most, aukcja charytatywna, Aurora Lubos, autentyczność pochodzenia, Autoportret artysty siedzącego i rysującego, Autor anonimowy, autorstwo, awers, Barbara Warzeńska, Barwne komstelacje świata, Batik miodowy na gorąco, Bawarscy chłopi podczas pielgrzymki do Maria-Culm, Bela Komoszyńska, benefis Profesora Andrzeja, blejtram, Bogna Jarzemska-Misztalska, Bożena Galant, Bożena Mozolewska, Bronisław Kierzkowski, cena końcowa, cena wylicytowana, cena wywoławcza, ceramika, Chłopskie domy w Diessen, collage, cykl "Przed premierą", cykl "Święto polifonii", Cyprian Nocoń, Dama z Gronostajem, Dariusz Aniołkowski, Desa Unicum, dibond, dokument filmowy, Dom Aukcyjny Rempex, Domek Grabarza, Domy wiejskie i studnia, Dorota Kozak, doświadczać miasta, dr Aleksandra Jadczuk, dr Ewa Gwiazdowska, dr hab. prof. US Bogdan Matławski, dr Justyna Machnicka, dr Marlena Lenart, Dr Paweł Kula, dr Sylwia Godowska, dr Szymon Piotr Kubiak, dr Wojciech Łopuch, dr Zygmunt Niedźwiedź, Drawno, Droit de suite, druk, druk płaski, druk sitowy, druk wklęsły, druk wypukły, drzeworyt, Duża chałupa ryglowa w Dreźnie-Loschwitz, dyr Lucjan Bąbolewski, Edmund Gomolicki, edukacja kulturalna, Edward Dwurnik, Edward Hartwig, emalia, emalia na metalu, Emotion Loader, environment, Ernst Fries, Eryk von Zedtwitz, Eugen Dekkert, Eugen Dekkert (1865 Szczecin – 1956 Garmisch-Partenkirchen), Eugen Dekkert. Zum 70. Geburtstag des Stettiner Malers, Ewa Łyczywek-Pałka, fakturalność, falsyfikat, Festiwal Tkaniny 2019, Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej, Filcowanie wełny na mokro, Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, filharmonia w Szczecinie, film o Andrzeju Tomczaku, folklor na Pomorzu Zachodnim, Fonderia Venturi Arte w Bolonii, fotografia, fotografia barwna, fotografia czarno-biała, fotografia subiektywna, Franciszka Themerson, Fritz Modrow, frottage, Fruit of the lump, Gabi Kulka, galeria Poziom 4., galeria Poziom 4. Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, Galeria R+, Galeria ZPAP Kierat I w Szczecinie, Gary Stewart, GIF, gipsoryt, grafika, grafika artystyczna, grafika użytkowa, grafika warsztatowa, Grażyna Harmacińska-Nyczka, Grażyna Pasterska-Napadło, Grupa Tkacka Wątek, Grzegorz Szponar, gwasz, Hanna Kaszewska, Hans Georg Gadamer, Hans Hartig, Hans Hollaus, Helena Kwiatkowska, Henry Winkles, Henryk Stażewski, I Biennale Plakatu Ekologicznego, ID1 Studio, ilustracja, impast, INKU Szczeciński Inkubator Kultury, instalacja, Instytut Sztuk Pięknych Akademii im. J. Długosza w Częstochowie, inwestowanie w sztukę, Iwona Gacparska, Izabela Kita, Jacek "Budyń" Szymkiewicz, Jacek Cypryjański, Jacek Malczewski, Jacek Yerka, Jakub Lewiński, Jan Bujnowski, Jan Lebenstein, Jan Tarasin, Jerzy Duda-Gracz, Jerzy Nowosielski, Jerzy Tchórzewski, Jon Rafman, Julius Friedrich Ludwig Runge, Juliusz Windorbski, Kamień Pomorski, kamienioryt, Karl Friedrich Schinkel, Kasia Zimnoch, katalog dzieł Mosta, Katarzyna Słuchocka, Kazimierz Mikulski, Klub Kolekcjonerów, Klub Storrady, Klubu Kolekcjonerów, kolaż, Kolekcja Czartoryskich, kolekcjoner, kolografia, Königssee, Konrad Juściński, kontrasty kolorystyczne, kopia, kreda, Kreuth Niemcy, Królewski pałac w Weesenstein, krosno, Kryspin Pawlicz, Krzysztof Pruszkowski, Krzysztof Ślachciak, Krzysztof Soroka, Krzysztof Zlewski, książka, Książnica Pomorska, Książnica Pomorska w Szczecinie, kultura, kulturalne dziedzictwo, Kunstverein für Pommern, kurator Szymon Piotr Kubiak, Kuratorka wystawy "Malczewscy. Figura syna" dr Beata M. Wolska, kwestionariusz artysty, Kwestionariusz Prousta, lawowanie tuszem, Lelum 1963, Lena Wicherkiewicz, Leon Tarasewicz, Leonardo da Vinci, Leonia Chmielnik, lex et artis, licytacja telefoniczna, linoryt, litografia, Ludwig Manzel, Ludwig Most, Ludwig Richter, Maciej Szczawiński, Magdalena Abakanowicz, Magdalena Barczyk-Kurus, Magdalena Soboń, malarstwo, malarstwo abstrakcyjne, malarstwo akrylowe, Malarstwo dr Aleksandry Jadczuk, malarstwo olejne, malarstwo temperowe, Marek Wyłupek, Margaret Wossidlo, Margarete Wosidllo, Maria Łopuch, Marian Bogusz, Marian Nyczka, Marianowo, Marika, Marlborough Gallery, Marlena Lenart, Martin Derbyshire, Martin Pechan, mezzotinta, MIASTOCHODZIK, Michał "Bunio" Skrok, Michał Kowalonek, miedzioryt, Międzynarodowy Festiwal Orkiestr Dętych, Międzynarodowy Plener Artystyczny w Marianowie, Miejsca. Rekonstrukcja IV. Galeria 4.Poziom, miejski pejzaż, Miłośników Malarstwa i Sztuki Dawnej w Szczecinie, Mirosław Bałka, Misia Furtak, Mittenwald (1935), młodzi artyści, MN w Szczecinie, Monika Sosnowska, Monitorowanie24, monotypia, Mr Lump, mural, Muzeum Narodowe Szczecin, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Muzeum Sztuki Współczesnej Kiasma, muzyka, Natalia Przybysz i Paulina Przybysz, Natalia Sikora, Nowe brzmienie big beatu, Obecność, obraz, OBRAZOWNIA Joanna Woźna, obrazy dr Aleksandry Jadczuk, odwrocie, Off Marina, Ojciec tańczący z synkiem, Olaf Deriglasoff, olej, olej na płótnie, ołówek, ołówek na papierze welinowym, Open Heart Warrior, Opisy warsztatów, Opo-wieści o sztuce, Ostatnia ryba, Oswald Gette, Otto Lang-Wollina, Otto Lange-Wollin, Otto Tarnogrocki, Panorama Alp, panorama Szczecina, Park gen. W. Andersa w Szczecinie, pastele, Pasterki alpejskie, Patchworkowe sztuczki, Paulina Ratajczak, Paweł Althamer, Paweł Kleszczewski, pejzaż, Peter Paul Most, Piotr Lengiewicz, Piotr Pauka, Piotr Uklański, Piotr Zioła, plakat, Plakat Aleksandry Zaborowskiej, Plakat I Biennale Plakatu Ekologicznego, Plakat Magdaleny Tyczki, Plakat Marceliny Rydelek, plalkat, plastyka szczecińska, podmalówka, podobrazie, podpis, podpis artysty, Podsłuchiwana randka, Podstawy haftu krzyżykowego, Polelum 1962., polska piosenka, polska sztuka współczesna, polskie malarstwo współczesne, pomnik Braterstwa Broni Żołnierzy Polskich i Radzieckich, poster, pracownia Projektowanie Wydawnictw i Publikacji na Wydziale Sztuk Wizualnych Akademii Sztuki w Szczecinie, Prasłowianka I, Prasłowianka II, prawo i sztuka, prezes DESA Unicum, Prof. Leszek Żebrowski, prof. W. Lubos, Profesor Andrzej Tomczak, projekt stypendialny ufundowany w 2018 przez Miasto Szczecin, Przełęcz Lueg koło Salzburga, Rachel Rossin’ 87 (USA), Rafał Malczewski, recenzja filmu, reprodukcja w: Otto Holtze, rerwers, Roman Opałka, rysunek, rysunek ołówkiem, rysunek węglem, rzeźba, rzeźba J. Czekanowskiego, rzeźbiarz, rzeźby drewniane, rzeźby granitowe, Saska karczma z kręgielnią, scena rodzajowa, sepia, serigrafia, sitodruk, Skubas, Sławomir Lewiński., słup Szymon, Słupca, Smart Metering, Smocking czyli manipulowanie tkaniną, solarigrafia, Sonia Wojtysek, Stanisław Biżek, Stanisław Fijałkowski, Stefan Gierowski, Stefan Themerson, Stowarzyszenie Media Dizajn, Stowarzyszenie na rzecz wzbogacania i rozwoju życia kulturalno - społecznego  Szczecin, street art, studium ołówkiem na papierze, światłocień, sygnatura, sygnatura Mosta, sygnowanie, Sylwia Zawiślak, Szczecin, szczecińskie Muzeum Miejskie(Stadtmuseum), szkicowniki Mosta, szkło, sztuka, sztuka dawna, sztuka wideo, sztuka współczesna, Tadeusz Kantor, Tadeusz Rolke, technika własna, tempera, Teresa Pągowska, Tkanina 3D, Tomasz Rzeszutek, Tomasz Wojtysek, Tomek Wotysek, Trafostacja Sztuki, Tragarz mleka Feitus Landthaler, trzy różne sposoby licytowania, twórca, tworzę się, Tymon Tymański, Tyrolska scena rodzinna, ugier, video art, Vintage art, W Dinkelsbühl, wadium, Walking Figures, Warszawska Orkiestra Rozrywkowa im. Igora Krenza, warsztaty, Watzmann, węgiel, wernisaż, wernisaż "Święto polifonii" w szczecinie, Weronika Raczyńska, wideo, wideo art, Widok hotelu Scholastyka nad Achensee, Widok krajobrazu z kościołem, Wietrzny nastrój pod Alpami (1930), wieża widokowa katedry w Szczecinie, Wilhelm Sasnal, wirtualna prezentacja obrazów „De Profundis – Beksiński VR”, Witold Maćków, Witraż z tkaniny, Włodzimierz Pawlak, Wojciech Ciesielski, Wojciech Fangor, Wojtek Go, Wspomnienie z Kreuth, Wydział Sztuk Wizualnych Akademii Sztuki w Szczecinie, wykłady z zakresu historii sztuki, wykonywanie kwiatów z filcowanej wełny, wystawa, wystawa „ NICEZCZS”, wystawa Kobieta i pejzaż, wystawa SZCZ NICE, Wystawa sztuki w wieży Gocławskiej w Szczecinie, wywiady, XXVI Aukcja Wielkie Serce Kraków 2017, XXVII Aukcja Wielkiego Serca, Żabnica, Zagórów, zakup z limitem ceny, Zamek Książąt Pomorskich, Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, zdjęcia Dariusza Aniołkowskiego, Zdzisław Beksiński, Zenon Owczarek, złoty podział, złoty prostokąt, żółta ochra, Zomm na Szczecin II, Zoom na Szczecin. Punkty Widzenia, Zoom na Szczecina. Punkty Widzenia, ZPAF O/Szczecin, ZPAP O/ Szczecin, ZUT-u w Szczecinie
+Więcej
Trwa ładowanie