Bernardo Bellotto, Drezno, Rynek z widokiem na kościół Mariacki, 1749–1751, olej na płótnie, North Carolina Museum of Art, reprodukcja w: https://en.wikipedia.org/wiki/Dresden_Frauenkirche#/media/File:Canaletto_(I)_006.jpg – dostęp 23.12.2019

W ostatni dzień 2019 roku dr Ewa Gwiazdowska odkrywa przed nami kolejne aspekty twórczości Ludwiga Mosta. Jako młody artysta, a w dodatku mąż i ojciec, wiele swych kompozycji rodzajowych poświęcił miłości, w tym również miłości macierzyńskiej. Oczywiście w roli modelki występuje jego żona Caroline z synem – maleńkim Hermannem. Most mający na utrzymaniu rodzinę tworzy ryciny reprodukcyjne wg swoich płócien, dzięki którym zarabia i jednocześnie promuje swoją twórczość. Jakie korzyści czerpiemy z tego „procederu” dzisiaj? O tym także jest ten odcinek !

dr Ewa Gwiazdowska Na podbój Drezna 5

WYPRAWA XVII

Miłość macierzyńska

Ludwig Most, Matczyne szczęście, 1832 i 1859, olej na płótnie, zdjęcie archiwalne, Muzeum Narodowe w Szczecinie Ludwig Most, Matczyne szczęście, 1832 i 1859, olej na płótnie, zdjęcie archiwalne, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Dzięki zachowanym zdjęciom archiwalnym wiemy, jak wygląda niejeden obraz Ludwiga Mosta związany z jego pracą w Dreźnie. Podczas pobytu tam artysta założył rodzinę i kilkakrotnie malował swoją żonę Caroline z pierworodnym synem Hermannem urodzonym 8 września 1831 roku. Tworzył kompozycje rodzajowe o rozmaitej treści, których tematem była miłość macierzyńska. Na obrazie Matczyne szczęście usadził żonę na kamiennych schodach prowadzących do domu stojącego wysoko na stoku doliny Łaby. Rozległy pejzaż z nurtem rzeki widoczny jest po lewej stronie kompozycji.

Z drugiej ręki

Pötschke według Ludwiga Mosta, Matka z dzieckiem, 1833, miedzioryt, akwaforta na papierze, rycina reprodukcyjna, Muzeum Narodowe w Szczecinie Pötschke według Ludwiga Mosta, Matka z dzieckiem, 1833, miedzioryt, akwaforta na papierze, rycina reprodukcyjna, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Most nie tylko malował, ale i starał się popularyzować swoją twórczość i zyskiwać klientów. Sprzyjały temu ryciny reprodukcyjne według jego obrazów publikowane w dorocznych tekach Saskiego Stowarzyszenia Sztuki (Bilderchronik des Sächsischen Kunstvereins). Te grafiki mają jednak dużo większe znaczenie. Dzięki nim wiemy obecnie jak wyglądały obrazy Ludwiga Mosta, które nie zachowały się, znane są tylko z etapu studium lub znajdują się w nieznanym miejscu.

Reprezentacyjny punkt

Pötschke, według Ludwiga Mosta, Widok przez okno na kościół Mariacki w Dreźnie, 1833, miedzioryt, akwaforta na papierze, fragment ryciny reprodukcyjnej Matka z dzieckiem, 1833, Muzeum Narodowe w Szczecinie Pötschke, według Ludwiga Mosta, Widok przez okno na kościół Mariacki w Dreźnie, 1833, miedzioryt, akwaforta na papierze, fragment ryciny reprodukcyjnej Matka z dzieckiem, 1833, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Sceny ukazujące pokój, w którym matka zajmuje się robótką ręczną, a dziecko bawi się u jej stóp, zawierają ciekawy motyw – okno z widokiem na pejzaż. Wydaje się, że ten motyw pomoże rozpoznać, gdzie znajdowało się mieszkanie Mosta. Ale czy na pewno? Na grafice reprodukcyjnej wykonanej według obrazu Matka z dzieckiem widać kopułę drezdeńskiego kościoła Mariackiego i jedną z bocznych wieżyczek górujące nad dachami kamieniczek mieszczańskich.

Kulisy tworzenia

Ludwig Most, Studium do obrazu Matka z dzieckiem, 1833, olej na płótnie, Greifswald, Pommersches Landesmuseum, reprodukcja w: August Ludwig Most (1807-1883) pomorski artysta epoki biedermeieru - Pommerscher Künstler der Biedermeierzeit, red. Ewa Gwiazdowska i Rafał Makała, [katalog wystawy] Muzeum Narodowe w Szczecinie 10.03.-27.05, Pommersches Landesmuseum Greifswald 8.11-2.12.2007, Szczecin 2007, il. na s. 146. Ludwig Most, Studium do obrazu Matka z dzieckiem, 1833, olej na płótnie, Greifswald, Pommersches Landesmuseum, reprodukcja w: August Ludwig Most (1807-1883) pomorski artysta epoki biedermeieru – Pommerscher Künstler der Biedermeierzeit, red. Ewa Gwiazdowska i Rafał Makała, [katalog wystawy] Muzeum Narodowe w Szczecinie 10.03.-27.05, Pommersches Landesmuseum Greifswald 8.11-2.12.2007, Szczecin 2007, il. na s. 146.
W Pommersches Landesmuseum w Greifswaldzie znajduje się olejne studium do obrazu Matka z dzieckiem. Porównajmy obie kompozycje. Między studium i ryciną, zapewne wiernie oddającą treść ostatecznej kompozycji, są rozmaite różnice. Szafa na studium jest bardziej okazała, reprezentacyjna. Zasłonka nad oknem ma za to prosty, geometryczny deseń, na którym brak scen rodzajowych.

Dziwne zmiany adresu

Ludwig Most, Widok przez okno, fragment studium Matka z dzieckiem, 1833, olej na płótnie, Greifswald, Pommersches Landesmuseum, reprodukcja: jak wyżej Ludwig Most, Widok przez okno, fragment studium Matka z dzieckiem, 1833, olej na płótnie, Greifswald, Pommersches Landesmuseum, reprodukcja: jak wyżej

Zobaczmy, jak wygląda pejzaż za oknem. Niby jest podobny, jednak różni się w istotny sposób od tego na grafice. Na obrazie kościół dominujący nad domami ma skromną barokową wieżyczkę, jaka mogła towarzyszyć świątyni stojącej na przedmieściach Drezna lub w małym miasteczku. Zatem, który z widoków jest właściwy?

Młoda matka

Pötschke według Ludwiga Mosta, Oczekująca (Kobieta wyczekująca męża), 1832, miedzioryt, akwaforta na papierze, rycina reprodukcyjna, Muzeum Narodowe w Szczecinie Pötschke według Ludwiga Mosta, Oczekująca (Kobieta wyczekująca męża), 1832, miedzioryt, akwaforta na papierze, rycina reprodukcyjna, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Rok wcześniej Most namalował Caroline z młodszym, paromiesięcznym Hermannem. Matka stoi przy oknie starego domu trzymając na rękach śpiące dziecko. Kobieta tęsknie spogląda za okno o popękanych szybach. Wypatruje męża, na którego czeka już na stole skromny obiad. Izba także wygląda skromnie.

Wiejskie opłotki

Pötschke według Ludwiga Mosta, Widok przez okno, fragment grafiki według obrazu Oczekująca (Kobieta wyczekująca męża), 1832, miedzioryt, akwaforta na papierze, rycina reprodukcyjna, Muzeum Narodowe w Szczecinie Pötschke według Ludwiga Mosta, Widok przez okno, fragment grafiki według obrazu Oczekująca (Kobieta wyczekująca męża), 1832, miedzioryt, akwaforta na papierze, rycina reprodukcyjna, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Na tej kompozycji za oknem widać wiejskie zabudowania. To chyba właściwy widok, taki jaki naprawdę można było zobaczyć z mieszkania malarza. Znajdowało się ono na przedmieściu, w Dreźnie Loschwitz. Domy stały wzdłuż brzegu rzeki i na stokach doliny. Obecnie to dzielnica willowa, ale w czasach Ludwiga Mosta była tu wieś. Czyżby Most w następnym roku zmienił adres na drezdeński?

Nowa zagadka

Ludwig Most, Studium do obrazu Oczekująca (Kobieta wyczekująca męża), 1831/1832, olej, płótno naklejone na dyktę, Muzeum Narodowe w Szczecinie Ludwig Most, Studium do obrazu Oczekująca (Kobieta wyczekująca męża), 1831/1832, olej, płótno naklejone na dyktę, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Przyjrzyjmy się jeszcze studium do tego wcześniejszego dzieła przedstawiającego kobietę wyczekującą męża. Mamy dobrą okazję, gdyż przed paru lat zostało ono zakupione do zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie. Na tym studium widok za oknem jest jeszcze inny. Ale perspektywa przypomina tę znaną z obrazu Matczyne szczęście przedstawionego na początku naszej opowieści.

Prawda wychodzi na jaw

Ludwig Most, Widok przez okno, fragment studium do obrazu Oczekująca (Kobieta wyczekująca męża), 1831/1832, olej, płótno naklejone na dyktę, Muzeum Narodowe w Szczecinie Ludwig Most, Widok przez okno, fragment studium do obrazu Oczekująca (Kobieta wyczekująca męża), 1831/1832, olej, płótno naklejone na dyktę, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Ta kompozycja potwierdza, że dom Ludwiga Mosta ukazany został na zboczu doliny Łaby. Nieco powyżej niego wyłania z zieleni dach jakiegoś starego domostwa. Przypomina ono siedzibę zamkową. Domy miejscowości zaś stoją niżej. Dokładniej obserwując zarysy zabudowy widzimy, że różnice między przedstawieniem tego motywu na studium i grafice nie są tak istotne. Tak, ten widok może mówić prawdę o położeniu drezdeńskiego domu Mosta w dolinie rzeki na przedmieściu Drezna. Zatem Most malując wnętrze swojego drezdeńskiego  mieszkania najpierw ukazał za oknem to, co naprawdę widział. W następnym roku upiększył ten motyw. Jakby w marzeniach, które mógł urzeczywistnić tylko w sztuce, zobaczył swoje domostwo w centrum miasta, w pobliżu wspaniałego kościoła Mariackiego.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ostatnie wpisy
Tagi
"Caminando", "Filharmonia w obiektywie", "Malczewscy. Figura syna", "Rzeźba i Formy Przestrzenne" w DESA Unicum., "Zdzisław Beksiński – opowieść cieniem", „Bollwerk” 1935, „Nie bajka leśna”, „Niesamowita słowiańszczyzna”, „Siła korzeni jest w nas. Rzecz o Bogdanie Matławskim", 12. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Wizualnej inSPIRACJE „Breathtaking”, 13 Muz w Szczecinie, 14 02.2018, 1829, 1831, 1833
, 1844, 1845, 2009, abstrakcja, Adam Marczyński, Adam Wajrak, Adrian Ludwig Richter (1803–184), afisz, Agata Wolniewicz, Agnieszka Masztalerz, Akademia Sztuki w Szczecinie, akryl, Akt, Akwaforta, akwaforta na papierze, akwarela, akwatinta, album „Leszek Żebrowski – skazany na plakat”, Aleksandra Gisges-Dalecka, Aleksandra Jadczuk, Alembic Cache Passes (Time-snark), alkid, Alpejski szczyt (1935), Analog Recovery 1984, André Malraux, Andrzej Adam Sadowski, Andrzej Wróblewski, Andrzej Zwierzchowski, Anna Domaradzka, Anna Kolmer z Polskiego Radia Szczecin, Anna Niemiec, antropomorfizacja, Arthur Tesmmers?, Artur Żmijewski, artykuły, artyści, artysta, asamblaż, ASP Katowice, ASP ŁÓDŹ, August Ludwig Most, aukcja charytatywna, Aurora Lubos, autentyczność pochodzenia, Autoportret artysty siedzącego i rysującego, Autor anonimowy, autorstwo, awers, Barbara Warzeńska, Barwne komstelacje świata, Batik miodowy na gorąco, Bawarscy chłopi podczas pielgrzymki do Maria-Culm, Bela Komoszyńska, benefis Profesora Andrzeja, blejtram, Bogna Jarzemska-Misztalska, Bożena Galant, Bożena Mozolewska, Bronisław Kierzkowski, cena końcowa, cena wylicytowana, cena wywoławcza, ceramika, Chłopiec klęczący tyłem na krześle, Chłopskie domy w Diessen, Christian Ernst Stölzel, collage, cykl "Przed premierą", cykl "Święto polifonii", Cyprian Nocoń, Dama z Gronostajem, Dariusz Aniołkowski, Desa Unicum, dibond, dokument filmowy, Dom Aukcyjny Rempex, Domek Grabarza, Domy wiejskie i studnia, Dorota Kozak, doświadczać miasta, dr Aleksandra Jadczuk, dr Ewa Gwiazdowska, dr hab. prof. US Bogdan Matławski, dr Justyna Machnicka, dr Marlena Lenart, Dr Paweł Kula, dr Sylwia Godowska, dr Szymon Piotr Kubiak, dr Wojciech Łopuch, dr Zygmunt Niedźwiedź, Drawno, Droit de suite, druk, druk płaski, druk sitowy, druk wklęsły, druk wypukły, drzeworyt, Duża chałupa ryglowa w Dreźnie-Loschwitz, dyr Lucjan Bąbolewski, Edmund Gomolicki, edukacja kulturalna, Edward Dwurnik, Edward Hartwig, emalia, emalia na metalu, Emotion Loader, environment, Ernst Fries, Eryk von Zedtwitz, Eugen Dekkert, Eugen Dekkert (1865 Szczecin – 1956 Garmisch-Partenkirchen), Eugen Dekkert. Zum 70. Geburtstag des Stettiner Malers, Ewa Łyczywek-Pałka, fakturalność, falsyfikat, Festiwal Tkaniny 2019, Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej, Filcowanie wełny na mokro, Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, filharmonia w Szczecinie, film o Andrzeju Tomczaku, folklor na Pomorzu Zachodnim, Fonderia Venturi Arte w Bolonii, fot. Grzegorz Solecki & Arkadiusz Piętak, fotografia, fotografia barwna, fotografia czarno-biała, fotografia subiektywna, Franciszka Themerson, Fritz Modrow, frottage, Fruit of the lump, Gabi Kulka, galeria Poziom 4., galeria Poziom 4. Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, Galeria R+, Galeria ZPAP Kierat I w Szczecinie, Gary Stewart, GIF, gipsoryt, grafika, grafika artystyczna, grafika użytkowa, grafika warsztatowa, Grażyna Harmacińska-Nyczka, Grażyna Pasterska-Napadło, Grupa Tkacka Wątek, Grzegorz Szponar, gwasz, Hanna Kaszewska, Hans Georg Gadamer, Hans Hartig, Hans Hollaus, Helena Kwiatkowska, Henry Winkles, Henryk Stażewski, I Biennale Plakatu Ekologicznego, ID1 Studio, ilustracja, impast, INKU Szczeciński Inkubator Kultury, instalacja, Instytut Sztuk Pięknych Akademii im. J. Długosza w Częstochowie, inwestowanie w sztukę, Iwona Gacparska, Izabela Kita, Jacek "Budyń" Szymkiewicz, Jacek Cypryjański, Jacek Malczewski, Jacek Yerka, Jakub Lewiński, Jan Bujnowski, Jan Lebenstein, Jan Tarasin, Jedzący chłopiec, Jerzy Duda-Gracz, Jerzy Nowosielski, Jerzy Tchórzewski, Jon Rafman, Julius Friedrich Ludwig Runge, Juliusz Windorbski, Kamień Pomorski, kamienioryt, Karczma, Karl Friedrich Schinkel, karta 4, Kasia Zimnoch, katalog dzieł Mosta, Katarzyna Słuchocka, Kazimierz Mikulski, Klub Kolekcjonerów, Klub Storrady, Klubu Kolekcjonerów, Kobieta modląca się na klęczkach, kolaż, Kolekcja Czartoryskich, kolekcjoner, kolografia, Königssee, Konrad Juściński, kontrasty kolorystyczne, kopia, kreda, Kreuth Niemcy, Królewski pałac w Weesenstein, krosno, Kryspin Pawlicz, Krzysztof Pruszkowski, Krzysztof Ślachciak, Krzysztof Soroka, Krzysztof Zlewski, książka, Książnica Pomorska, Książnica Pomorska w Szczecinie, kultura, kulturalne dziedzictwo, Kunstverein für Pommern, kurator Szymon Piotr Kubiak, Kuratorka wystawy "Malczewscy. Figura syna" dr Beata M. Wolska, kwestionariusz artysty, Kwestionariusz Prousta, lawowanie tuszem, Lelum 1963, Lena Wicherkiewicz, Leon Tarasewicz, Leonardo da Vinci, Leonia Chmielnik, lex et artis, licytacja telefoniczna, linoryt, litografia, Ludwig Manzel, Ludwig Most, Ludwig Richter, Maciej Szczawiński, Magdalena Abakanowicz, Magdalena Barczyk-Kurus, Magdalena Soboń, malarstwo, malarstwo abstrakcyjne, malarstwo akrylowe, Malarstwo dr Aleksandry Jadczuk, malarstwo olejne, malarstwo temperowe, Marek Wyłupek, Margaret Wossidlo, Margarete Wosidllo, Maria Łopuch, Marian Bogusz, Marian Nyczka, Marianowo, Marika, Marlborough Gallery, Marlena Lenart, Martin Derbyshire, Martin Pechan, Matczyne szczęście, Matka z dzieckiem, mezzotinta, MIASTOCHODZIK, Michał "Bunio" Skrok, Michał Kowalonek, miedzioryt, Międzynarodowy Festiwal Orkiestr Dętych, Międzynarodowy Plener Artystyczny w Marianowie, Miejsca. Rekonstrukcja IV. Galeria 4.Poziom, miejski pejzaż, Miłośników Malarstwa i Sztuki Dawnej w Szczecinie, Mirosław Bałka, Misia Furtak, Mittenwald (1935), młodzi artyści, MN w Szczecinie, Modląca się dziewczynka, Modląca się kobieta, Modlący się chłopiec, Modlący się mężczyzna z kapeluszem, Monika Sosnowska, Monitorowanie24, monotypia, Mr Lump, mural, Muzeum Narodowe Szczecin, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Muzeum Sztuki Współczesnej Kiasma, muzyka, Natalia Przybysz i Paulina Przybysz, Natalia Sikora, Niedzielna wycieczka w ogrodzie gospody, Nowe brzmienie big beatu, Obecność, obraz, OBRAZOWNIA Joanna Woźna, obrazy dr Aleksandry Jadczuk, Oczekująca, odwrocie, Off Marina, Ogród tawerny, Ojciec tańczący z synkiem, Olaf Deriglasoff, olej, olej na papierze, olej na płótnie, ołówek, ołówek na papierze welinowym, Open Heart Warrior, Opisy warsztatów, Opo-wieści o sztuce, Ostatnia ryba, Oswald Gette, Otto Lang-Wollina, Otto Lange-Wollin, Otto Tarnogrocki, Panorama Alp, panorama Szczecina, Park gen. W. Andersa w Szczecinie, pastele, Pasterki alpejskie, Patchworkowe sztuczki, Paulina Ratajczak, Paweł Althamer, Paweł Kleszczewski, Pęd winorośli, pejzaż, Peter Paul Most, Piotr Lengiewicz, Piotr Pauka, Piotr Uklański, Piotr Zioła, plakat, Plakat Aleksandry Zaborowskiej, Plakat I Biennale Plakatu Ekologicznego, Plakat Magdaleny Tyczki, Plakat Marceliny Rydelek, plalkat, plastyka szczecińska, podmalówka, podobrazie, podpis, podpis artysty, Podsłuchiwana randka, Podstawy haftu krzyżykowego, Polelum 1962., polska piosenka, polska sztuka współczesna, polskie malarstwo współczesne, Pommersches Landesmuseum w Greifswaldzie, pomnik Braterstwa Broni Żołnierzy Polskich i Radzieckich, Portret matki, poster, Pötschke według Ludwiga Mosta, pracownia Projektowanie Wydawnictw i Publikacji na Wydziale Sztuk Wizualnych Akademii Sztuki w Szczecinie, Prasłowianka I, Prasłowianka II, prawo i sztuka, prezes DESA Unicum, Prof. Leszek Żebrowski, prof. W. Lubos, Profesor Andrzej Tomczak, projekt stypendialny ufundowany w 2018 przez Miasto Szczecin, Przełęcz Lueg koło Salzburga, Rachel Rossin’ 87 (USA), Rafał Malczewski, recenzja filmu, reprodukcja w: Otto Holtze, rerwers, Roman Opałka, rycina reprodukcyjna, rysunek, rysunek ołówkiem, rysunek węglem, rzeźba, rzeźba J. Czekanowskiego, rzeźbiarz, rzeźby drewniane, rzeźby granitowe, Saska karczma z kręgielnią, scena rodzajowa, sepia, serigrafia, sitodruk, Skubas, Sławomir Lewiński., słup Szymon, Słupca, Smart Metering, Smocking czyli manipulowanie tkaniną, solarigrafia, Sonia Wojtysek, Stanisław Biżek, Stanisław Fijałkowski, Stefan Gierowski, Stefan Themerson, Stowarzyszenie Media Dizajn, Stowarzyszenie na rzecz wzbogacania i rozwoju życia kulturalno - społecznego  Szczecin, street art, Studium do obrazu Matka z dzieckiem, studium ołówkiem na papierze, studium postaci do obrazu Wieczorna modlitwa czeskich chłopów, światłocień, sygnatura, sygnatura Mosta, sygnowanie, Sylwia Zawiślak, Szczecin, szczecińskie Muzeum Miejskie(Stadtmuseum), szkic do kompozycji Kolegium prasowe, Szkice głów męskich, Szkicownik 1, szkicowniki Mosta, szkło, sztuka, sztuka dawna, sztuka wideo, sztuka współczesna, Tadeusz Kantor, Tadeusz Rolke, technika własna, tempera, Teresa Pągowska, Teresa Wurtinger z Witkowic, Tkanina 3D, Tomasz Rzeszutek, Tomasz Wojtysek, Tomek Wotysek, Trafostacja Sztuki, Tragarz mleka Feitus Landthaler, trzy różne sposoby licytowania, twórca, tworzę się, Tymon Tymański, Tyrolska scena rodzinna, ugier, Urodziny dziadka, video art, Vintage art, W Dinkelsbühl, wadium, Walking Figures, Warszawska Orkiestra Rozrywkowa im. Igora Krenza, warsztaty, Watzmann, według obrazu Ludwiga Mosta, węgiel, wernisaż, wernisaż "Święto polifonii" w szczecinie, Weronika Raczyńska, wg obrazu Jana Steena, wideo, wideo art, Widok hotelu Scholastyka nad Achensee, Widok krajobrazu z kościołem, Wietrzny nastrój pod Alpami (1930), wieża widokowa katedry w Szczecinie, Wilhelm Sasnal, wirtualna prezentacja obrazów „De Profundis – Beksiński VR”, Witold Maćków, Witraż z tkaniny, Włodzimierz Pawlak, Wojciech Ciesielski, Wojciech Fangor, Wojtek Go, Wspomnienie z Kreuth, Wydział Sztuk Wizualnych Akademii Sztuki w Szczecinie, wykłady z zakresu historii sztuki, wykonywanie kwiatów z filcowanej wełny, wystawa, wystawa „ NICEZCZS”, wystawa Kobieta i pejzaż, wystawa SZCZ NICE, Wystawa sztuki w wieży Gocławskiej w Szczecinie, wywiady, XXVI Aukcja Wielkie Serce Kraków 2017, XXVII Aukcja Wielkiego Serca, Żabnica, Zagórów, Zakończona gra o zwolnienie z zapłaty, zakup z limitem ceny, Zamek Książąt Pomorskich, Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, zdjęcia Dariusza Aniołkowskiego, zdjęcie archiwalne w MNS, Zdzisław Beksiński, Zenon Owczarek, złoty podział, złoty prostokąt, żółta ochra, Zomm na Szczecin II, Zoom na Szczecin. Punkty Widzenia, Zoom na Szczecina. Punkty Widzenia, ZPAF O/Szczecin, ZPAP O/ Szczecin, ZUT-u w Szczecinie
+Więcej
Trwa ładowanie