Opo-wieści dr E. Gwiazdowskiej

W STRONĘ MOSTA Wyprawa VII

17 października 2019 - dr Ewa Gwiazdowska

Ludwig Most, Bawarski kapelusz na tle okna z gomółek, fragment studium do obrazu Prządka ze swoim dzieckiem, 1840, olej na papierze, Muzeum Narodowe w Szczecinie

W kolejnym, bo już VII odcinku Opo-wieści dr Ewy Gwiazdowskiej przyglądamy się malarskim „owocom” pobytu Mosta w Alpach. Autorka prezentuje dwa dzieła artysty: Prządka ze swoim dzieckiem, 1840, olej na papierze (Muzeum Narodowe w Szczecinie) oraz Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na płótnie (zbiory prywatne). Alpejskie obserwacje i szkice poczynione podczas podróży przyczyniły się do powstania blisko dziesięciu obrazów. Piękno przyrody górskiej krainy nie stało się głównym tematem jego płócien. W centrum uwagi był człowiek i jego zajęcia, dzięki czemu otrzymaliśmy cenne informacje o obyczajowości i  modzie tamtej epoki.

dr Ewa Gwiazdowska, Most „zakręcony” turysta

Wyprawa VII

Owocny pobyt

Zdj. 1 Ludwig Most, Chłopiec w stroju regionalnym pracujący w zakładzie mleczarskim w Kreuth, fragment obrazu Wspomnienie z Kreuth, 1841, olej na płótnie, Christie’s, London, 19th Century European art., 16.11.2006, s. 37, poz. kat. 24. Ludwig Most, Chłopiec w stroju regionalnym pracujący w zakładzie mleczarskim w Kreuth, fragment obrazu Wspomnienie z Kreuth, 1841, olej na płótnie, Christie’s, London, 19th Century European art., 16.11.2006, s. 37, poz. kat. 24.

Studyjny wyjazd Ludwiga Mosta w Alpy w 1840 roku był bardzo owocny. Szkicując rozmaite motywy zebrał materiał do prac malarskich na kilka lat. W latach 1841 –1847 na podstawie tych szkiców namalował około dziesięciu obrazów. O dziełach Wspomnienie z Kreuth i Wodospad Rottach wykonanych w 1841 roku już opowiadałam  w poprzednich odcinkach. Jednak Most mniej interesował się światem roślin czy zwierząt, a bardziej ludźmi i ich otoczeniem.

Codzienność kobiet

Zdj. 2 Ludwig Most, Prządka, 1840, studium olejne na papierze, praca z teki studiów Mosta, Muzeum Narodowe w Szczecinie Ludwig Most, Prządka, 1840, studium olejne na papierze, praca z teki studiów Mosta, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Inny obraz, który wówczas namalował przedstawiał matkę z małym dzieckiem w izbie z oknem wypełnionym gomółkowymi szybkami. Obraz ten nosił dwa tytuły: Pokój w domu myśliwego koło Kreuth niedaleko Tegernsee oraz Prządka ze swoim dzieckiem. Obecnie nie wiadomo, gdzie ta praca się znajduje i czy w ogóle istnieje. Natomiast w tece Mosta zachowało się studium do niej. Przedstawia kobietę pracującą przy kołowrotku. Kobieta skręca nitkę z przędzy wyciąganej z kądzieli. Data umieszczona na studium mówi, że Most namalował je w Kreuth 7 sierpnia 1840 roku.

Żona modna

Żona myśliwego w stroju regionalnym, fragment studium Prządka, 1840, olej na papierze, Muzeum Narodowe w Szczecinie Żona myśliwego w stroju regionalnym, fragment studium Prządka, 1840, olej na papierze, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Most kierował uwagę przede wszystkim na stroje noszone przez bohaterów swych obrazów. Warto podążyć za jego wzrokiem i zwrócić uwagę na strój prządki: nosi ona jasną bluzkę o rękawach suto marszczonych na ramionach, bufiastych w górnej części, a silnie zwężonych w dolnej części. Krój tych rękawów odpowiadał biedermeierowskiej modzie trzydziestych lat XIX wieku. Most przedstawił żonę myśliwego strojącą się zgodnie z modą panującą w mieście. Jednocześnie kobieta dba o zachowanie tradycji. Ma na sobie obcisły ciemnoczerwony stanik, który opina piersi. Długa ciemna spódnica z grubej wełny gęsto marszczonej w pasie osłonięta jest białą zapaską, niezbędną częścią kobiecego ubioru. Na głowie prządka ma wysoki, stożkowy czarny kapelusz, typowy element regionalnego stroju.

Nastrojowy balkon

Ludwig Most, Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na płótnie, zbiory prywatne Ludwig Most, Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na płótnie, zbiory prywatne

Most zapewne był miłym i towarzyskim człowiekiem, chętnie zapraszanym do bawarskich i tyrolskich domów. Może też ich mieszkańcy korzystali z okazji, że poznali malarza zafascynowanego regionalną kulturą. Świadczą o tym tematy podejmowanych obrazów. W 1842 roku Most przebywał w bogatym domu tyrolskim. Namalował wówczas scenę wieczornego wypoczynku rodziny na typowym balkonie alpejskiego domu.

Tradycyjna rodzina

Ludwig Most, Grupa rodzinna, fragment obrazu Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na płótnie, zbiory prywatne Ludwig Most, Grupa rodzinna, fragment obrazu Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na płótnie, zbiory prywatne

Rodzinny odpoczynek na balkonie był okazją do pokazania piękna regionalnych strojów tyrolskich. Ojciec grający na mandolinie ma na sobie białą koszulę, miękką długą kurtkę, spodnie do kolan i włóczkowe getry. Jego mały synek nosi podobną w kolorze jasnobrązową kamizelkę na białej koszuli. Matka i starsza córka ubrały czerwone stroje i białe zapaski oraz kwieciste chustki, których końce wsunęły pod staniki. Jednak ich ubiory różnią się. Matka ma suknię z długimi rękawami, a na głowie wysoki stożkowy kapelusz. Niezamężna córka nosi stanik na białej koszuli z rękawami do łokci zakończonymi falbaną. Zamiast okrycia głowy wsunęła duży grzebień pionowo w kok z tyłu głowy. Młodsza córka ubrana jest w inne kolory: na białej koszuli, takiego samego kroju, jak koszula jej siostry, nosi zielony staniczek i czerwoną chustkę. Ma ciemno zieloną długą spódnicę i niebieską zapaskę, a na głowie wianek.

Atrybuty myśliwego

Ludwig Most, Kapelusz z piórem, fragment obrazu Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na płótnie, zbiory prywatne Ludwig Most, Kapelusz z piórem, fragment obrazu Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na płótnie, zbiory prywatne

Pod ścianą balkonu Most przedstawił kilka sprzętów rzuconych w pośpiechu na beczkę. Niedbały sposób ich ułożenia świadczy, że znalazły się tu niedawno. Przed chwilą zdjął je z siebie pan domu wracając z wyprawy w góry. Są tam rakiety śnieżne, w Polsce zwane karplami –szerokie obręcze z naciągniętą skórą. Były one niezbędnie potrzebne myśliwemu podczas wyjścia w wyższe partie gór, już od jesieni pokryte śniegiem, aby jego nogi nie zapadały się w puchu. Obok leży ciepła peleryna, a za nią myśliwy zatknął kapelusz z trofeum – piórami cietrzewia.

Tyrolska wspólnota domowa

Ludwig Most, Gołębnik w domu, fragment obrazu Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na płótnie, zbiory prywatne Ludwig Most, Gołębnik w domu, fragment obrazu Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na płótnie, zbiory prywatne

Ciekawym motywem obrazu jest scena namalowana ponad głowami domowników. Z tylnej ściany balkonu wyprowadzona jest cienka listewka. Jest to żerdka, na której siedzą trzy gołębie. W drewnianej ścianie wycięto także trzy otwory. Prowadzą one do gołębnika urządzonego na poddaszu domu. Most pokazał również ozdobne detale drewnianego domu: dekoracyjnie wycinane słupy i belki podtrzymujące połać dachu oraz obramienie okna z profilowanych listew.

Wieczór nad górami

Ludwig Most, Pejzaż górski, fragment obrazu Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na płótnie, zbiory prywatne Ludwig Most, Pejzaż górski, fragment obrazu Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na płótnie, zbiory prywatne

Z balkonu rozciąga się widok na kopulaste szczyty okolicznych gór. Kończy się niedzielny wieczór, zapada zmrok. Ale na balkonie rodzina cieszy się ze szczęśliwego powrotu ojca z wyprawy. Miła atmosfera udziela się wszystkim. Odczuć ten nastrój pomaga znajomość studium do obrazu.

Tajemniczy gość

Ludwig Most, Wieczór w Tyrolu, studium do obrazu Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na papierze, Muzeum Narodowe w Szczecinie Ludwig Most, Wieczór w Tyrolu, studium do obrazu Wieczór w Tyrolu, 1842, olej na papierze, Muzeum Narodowe w Szczecinie

W tece studiów Mosta nabytej przez Muzeum Narodowe w Szczecinie znalazła się także kompozycja studyjna poprzedzająca obraz Wieczór w Tyrolu. Jest ona inna od ostatecznej wersji. Na balkonie znajdują się trzy dorosłe, pełne powagi kobiety. Oczekują na kogoś, o czym świadczy zachowanie najmłodszej. Dziewczyna wychyla się z balkonu wypatrując w dali, czy ktoś się nie zbliża. Jedną ręką opiera się o balustradę, a drugą chwyta rękaw starszej kobiety siedzącej za jej plecami w pozie pełnej troski. Młoda kobieta zapewne chce dać znać, że widzi już kogoś. Może to idzie osoba, na którą czekają. Trzecia kobieta, w wysokim kapeluszu, stoi zwrócona twarzą w stronę gór z wyrazem rezygnacji malującej się w jej spojrzeniu. Jak widać skłonność Mosta do przedstawiania radości sprawiła, że w ostatecznej wersji ukazał rodzinę w komplecie.

W kolejnym odcinku będą opowieści o następnych obrazach Mosta z alpejskiego cyklu.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ostatnie wpisy
Tagi
"Caminando", "Filharmonia w obiektywie", "Malczewscy. Figura syna", "Rzeźba i Formy Przestrzenne" w DESA Unicum., "Zdzisław Beksiński – opowieść cieniem", „Bollwerk” 1935, „Nie bajka leśna”, „Siła korzeni jest w nas. Rzecz o Bogdanie Matławskim", 12. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Wizualnej inSPIRACJE „Breathtaking”, 13 Muz w Szczecinie, 14 02.2018, 1844, 1845, 2009, abstrakcja
, Adam Marczyński, Adam Wajrak, afisz, Agata Wolniewicz, Agnieszka Masztalerz, Akademia Sztuki w Szczecinie, akryl, Akwaforta, akwarela, akwatinta, album „Leszek Żebrowski – skazany na plakat”, Aleksandra Gisges-Dalecka, Aleksandra Jadczuk, Alembic Cache Passes (Time-snark), alkid, Alpejski szczyt (1935), Analog Recovery 1984, André Malraux, Andrzej Adam Sadowski, Andrzej Wróblewski, Andrzej Zwierzchowski, Anna Domaradzka, Anna Kolmer z Polskiego Radia Szczecin, Anna Niemiec, antropomorfizacja, Arthur Tesmmers?, Artur Żmijewski, artykuły, artyści, artysta, asamblaż, ASP Katowice, ASP ŁÓDŹ, August Ludwig Most, aukcja charytatywna, Aurora Lubos, autentyczność pochodzenia, Autoportret artysty siedzącego i rysującego, Autor anonimowy, autorstwo, awers, Barbara Warzeńska, Barwne komstelacje świata, Batik miodowy na gorąco, Bawarscy chłopi podczas pielgrzymki do Maria-Culm, Bela Komoszyńska, benefis Profesora Andrzeja, blejtram, Bogna Jarzemska-Misztalska, Bożena Galant, Bożena Mozolewska, Bronisław Kierzkowski, cena końcowa, cena wylicytowana, cena wywoławcza, ceramika, Chłopskie domy w Diessen, collage, cykl "Przed premierą", cykl "Święto polifonii", Cyprian Nocoń, Dama z Gronostajem, Dariusz Aniołkowski, Desa Unicum, dibond, dokument filmowy, Dom Aukcyjny Rempex, Domek Grabarza, Domy wiejskie i studnia, Dorota Kozak, doświadczać miasta, dr Aleksandra Jadczuk, dr Ewa Gwiazdowska, dr hab. prof. US Bogdan Matławski, dr Justyna Machnicka, dr Marlena Lenart, Dr Paweł Kula, dr Sylwia Godowska, dr Szymon Piotr Kubiak, dr Wojciech Łopuch, dr Zygmunt Niedźwiedź, Drawno, Droit de suite, druk, druk płaski, druk sitowy, druk wklęsły, druk wypukły, drzeworyt, dyr Lucjan Bąbolewski, Edmund Gomolicki, edukacja kulturalna, Edward Dwurnik, emalia, emalia na metalu, Emotion Loader, environment, Ernst Fries, Eryk von Zedtwitz, Eugen Dekkert, Eugen Dekkert (1865 Szczecin – 1956 Garmisch-Partenkirchen), Eugen Dekkert. Zum 70. Geburtstag des Stettiner Malers, fakturalność, falsyfikat, Festiwal Tkaniny 2019, Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej, Filcowanie wełny na mokro, Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, filharmonia w Szczecinie, film o Andrzeju Tomczaku, folklor na Pomorzu Zachodnim, Fonderia Venturi Arte w Bolonii, fotografia, fotografia barwna, fotografia czarno-biała, Franciszka Themerson, Fritz Modrow, frottage, Fruit of the lump, Gabi Kulka, galeria Poziom 4., galeria Poziom 4. Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, Galeria R+, Galeria ZPAP Kierat I w Szczecinie, Gary Stewart, GIF, gipsoryt, grafika, grafika artystyczna, grafika użytkowa, grafika warsztatowa, Grażyna Harmacińska-Nyczka, Grażyna Pasterska-Napadło, Grupa Tkacka Wątek, Grzegorz Szponar, gwasz, Hanna Kaszewska, Hans Georg Gadamer, Hans Hartig, Hans Hollaus, Helena Kwiatkowska, Henry Winkles, Henryk Stażewski, I Biennale Plakatu Ekologicznego, ID1 Studio, ilustracja, impast, INKU Szczeciński Inkubator Kultury, instalacja, Instytut Sztuk Pięknych Akademii im. J. Długosza w Częstochowie, inwestowanie w sztukę, Iwona Gacparska, Izabela Kita, Jacek "Budyń" Szymkiewicz, Jacek Cypryjański, Jacek Malczewski, Jacek Yerka, Jan Bujnowski, Jan Lebenstein, Jan Tarasin, Jerzy Duda-Gracz, Jerzy Nowosielski, Jerzy Tchórzewski, Jon Rafman, Julius Friedrich Ludwig Runge, Juliusz Windorbski, Kamień Pomorski, kamienioryt, Karl Friedrich Schinkel, Kasia Zimnoch, katalog dzieł Mosta, Katarzyna Słuchocka, Kazimierz Mikulski, Klub Kolekcjonerów, Klub Storrady, Klubu Kolekcjonerów, kolaż, Kolekcja Czartoryskich, kolekcjoner, kolografia, Königssee, Konrad Juściński, kontrasty kolorystyczne, kopia, kreda, Kreuth Niemcy, krosno, Kryspin Pawlicz, Krzysztof Soroka, Krzysztof Zlewski, książka, Książnica Pomorska, Książnica Pomorska w Szczecinie, kultura, kulturalne dziedzictwo, Kunstverein für Pommern, Kuratorka wystawy "Malczewscy. Figura syna" dr Beata M. Wolska, kwestionariusz artysty, Kwestionariusz Prousta, lawowanie tuszem, Lena Wicherkiewicz, Leon Tarasewicz, Leonardo da Vinci, Leonia Chmielnik, lex et artis, licytacja telefoniczna, linoryt, litografia, Ludwig Manzel, Ludwig Most, Ludwig Richter, Maciej Szczawiński, Magdalena Abakanowicz, Magdalena Barczyk-Kurus, Magdalena Soboń, malarstwo, malarstwo abstrakcyjne, malarstwo akrylowe, Malarstwo dr Aleksandry Jadczuk, malarstwo olejne, malarstwo temperowe, Marek Wyłupek, Margaret Wossidlo, Margarete Wosidllo, Maria Łopuch, Marian Bogusz, Marian Nyczka, Marianowo, Marika, Marlborough Gallery, Marlena Lenart, Martin Derbyshire, Martin Pechan, mezzotinta, MIASTOCHODZIK, Michał "Bunio" Skrok, Michał Kowalonek, miedzioryt, Międzynarodowy Festiwal Orkiestr Dętych, Międzynarodowy Plener Artystyczny w Marianowie, Miejsca. Rekonstrukcja IV. Galeria 4.Poziom, miejski pejzaż, Miłośników Malarstwa i Sztuki Dawnej w Szczecinie, Mirosław Bałka, Misia Furtak, Mittenwald (1935), młodzi artyści, MN w Szczecinie, Monika Sosnowska, Monitorowanie24, monotypia, Mr Lump, mural, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Muzeum Sztuki Współczesnej Kiasma, muzyka, Natalia Przybysz i Paulina Przybysz, Natalia Sikora, Nowe brzmienie big beatu, obraz, OBRAZOWNIA Joanna Woźna, obrazy dr Aleksandry Jadczuk, odwrocie, Off Marina, Ojciec tańczący z synkiem, Olaf Deriglasoff, olej, olej na płótnie, ołówek, Open Heart Warrior, Opisy warsztatów, Opo-wieści o sztuce, Ostatnia ryba, Oswald Gette, Otto Lang-Wollina, Otto Lange-Wollin, Otto Tarnogrocki, Panorama Alp, panorama Szczecina, Park gen. W. Andersa w Szczecinie, pastele, Pasterki alpejskie, Patchworkowe sztuczki, Paulina Ratajczak, Paweł Althamer, Paweł Kleszczewski, pejzaż, Peter Paul Most, Piotr Lengiewicz, Piotr Pauka, Piotr Uklański, Piotr Zioła, plakat, Plakat Aleksandry Zaborowskiej, Plakat I Biennale Plakatu Ekologicznego, Plakat Magdaleny Tyczki, Plakat Marceliny Rydelek, plalkat, plastyka szczecińska, podmalówka, podobrazie, podpis, podpis artysty, Podsłuchiwana randka, Podstawy haftu krzyżykowego, polska piosenka, polska sztuka współczesna, polskie malarstwo współczesne, poster, pracownia Projektowanie Wydawnictw i Publikacji na Wydziale Sztuk Wizualnych Akademii Sztuki w Szczecinie, prawo i sztuka, prezes DESA Unicum, Prof. Leszek Żebrowski, prof. W. Lubos, Profesor Andrzej Tomczak, projekt stypendialny ufundowany w 2018 przez Miasto Szczecin, Przełęcz Lueg koło Salzburga, Rachel Rossin’ 87 (USA), Rafał Malczewski, recenzja filmu, reprodukcja w: Otto Holtze, rerwers, Roman Opałka, rysunek, rysunek ołówkiem, rysunek węglem, rzeźba, rzeźba J. Czekanowskiego, rzeźbiarz, rzeźby drewniane, scena rodzajowa, sepia, serigrafia, sitodruk, Skubas, słup Szymon, Słupca, Smart Metering, Smocking czyli manipulowanie tkaniną, solarigrafia, Sonia Wojtysek, Stanisław Biżek, Stanisław Fijałkowski, Stefan Gierowski, Stefan Themerson, Stowarzyszenie Media Dizajn, Stowarzyszenie na rzecz wzbogacania i rozwoju życia kulturalno - społecznego  Szczecin, street art, studium ołówkiem na papierze, światłocień, sygnatura, sygnatura Mosta, sygnowanie, Sylwia Zawiślak, Szczecin, szczecińskie Muzeum Miejskie(Stadtmuseum), szkicowniki Mosta, szkło, sztuka, sztuka dawna, sztuka wideo, sztuka współczesna, Tadeusz Kantor, Tadeusz Rolke, technika własna, tempera, Teresa Pągowska, Tkanina 3D, Tomasz Rzeszutek, Tomasz Wojtysek, Tomek Wotysek, Trafostacja Sztuki, Tragarz mleka Feitus Landthaler, trzy różne sposoby licytowania, twórca, tworzę się, Tymon Tymański, Tyrolska scena rodzinna, ugier, video art, Vintage art, W Dinkelsbühl, wadium, Walking Figures, Warszawska Orkiestra Rozrywkowa im. Igora Krenza, warsztaty, Watzmann, węgiel, wernisaż, wernisaż "Święto polifonii" w szczecinie, Weronika Raczyńska, wideo, wideo art, Widok hotelu Scholastyka nad Achensee, Widok krajobrazu z kościołem, Wietrzny nastrój pod Alpami (1930), wieża widokowa katedry w Szczecinie, Wilhelm Sasnal, wirtualna prezentacja obrazów „De Profundis – Beksiński VR”, Witold Maćków, Witraż z tkaniny, Włodzimierz Pawlak, Wojciech Ciesielski, Wojciech Fangor, Wojtek Go, Wspomnienie z Kreuth, Wydział Sztuk Wizualnych Akademii Sztuki w Szczecinie, wykłady z zakresu historii sztuki, wykonywanie kwiatów z filcowanej wełny, wystawa, wystawa „ NICEZCZS”, wystawa Kobieta i pejzaż, wystawa SZCZ NICE, Wystawa sztuki w wieży Gocławskiej w Szczecinie, wywiady, XXVI Aukcja Wielkie Serce Kraków 2017, XXVII Aukcja Wielkiego Serca, Żabnica, Zagórów, zakup z limitem ceny, Zamek Książąt Pomorskich, Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, zdjęcia Dariusza Aniołkowskiego, Zdzisław Beksiński, Zenon Owczarek, złoty podział, złoty prostokąt, żółta ochra, Zomm na Szczecin II, Zoom na Szczecin. Punkty Widzenia, Zoom na Szczecina. Punkty Widzenia
+Więcej
Trwa ładowanie