Wystawy

O nestorce szczecińskiej plastyki. Grażyna Harmacińska-Nyczka

14 września 2018 - Jolanta Gramczyńska

G. Harmacińska-Nyczka, Domy w mieście, 1962, olej na płótnie

… trzeba pamiętać i dlatego każdy zajrzy do galerii ZPAP Kierat 1 w Szczecinie, kto interesuje się sztuką lat minionych, kogo ciekawi artystyczna osobowość Grażyny Harmacińskiej-Nyczki. A to dobry początek, by poznać odchodzący bezpowrotnie świat naszych twórców.

By z pamięci nie uciekło, co dla nas ważne ….

Jak wyglądało życie artystyczne plastyków szczecińskich po 1945 roku? Dlaczego i skąd przybywali? Jak działali? Co ciekawego stworzyli? Wiele pytań i mało odpowiedzi. Może jest czas, by przyjrzeć się bliżej temu zagadnieniu szczególnie, że odchodzą od nas twórcy z prawdziwego zdarzenia.

Marian i Grażyna Nyczka Marian Nyczka i Grażyna Harmacińska-Nyczka, zdjęcia z okresu młodości (z archiwum rodzinnego malarki).

Grażyna Harmacińska-Nyczka. Rocznik ’26, malarka. Studiowała w Poznaniu i Sopocie.  Dyplom uzyskała w Gdańsku w 1955 roku. Studentka prof. Hipolita Polańskiego, Eustachego Wasilkowskiego, Jana Piaseckiego, a w Sopocie Juliusza Studnickiego i Jacka Żuławskiego. Od 1955 roku mieszkała i pracowała w Szczecinie. Żona wybitnego artysty grafika i malarza Mariana Nyczki, matka dwóch córek. W ciągu swojego długiego, bo 91-letniego życia tworzyła i żyła z pasją. Odeszła w 2017 roku. Przez całe swoje życie emocjonalnie związana była z miejscem urodzenia – Słupcą i Zagórowem, gdzie przed wojną spędzała wakacje u dziadków koło Poznania. Ciekawostką są Jej wspomnienia opublikowane przez Katarzynę Połom na portalu „Zagórów – miejsce z historią”, które naprawdę warto przeczytać (https://miejscezhistoria.wordpress.com/2014/08/10/przedwojenne-wakacje-w-zagorowie-wspomina-grazyna-harmacinska-nyczka/).

Malarka ukochanego pejzażu

Jakiż paradoks! Oto kobieta o silnej i dominującej osobowości obrała za temat przewodni swoich obrazów pejzaż choć zdarzyło się jej popełnić kilka abstrakcji, portretów czy martwych natur. Widoki, które przedstawiała to przede wszystkim nadmorskie krajobrazy, rodzinne okolice, pola i łąki, szpalery drzew wzdłuż drogi i wszystko to, co człowiekowi wyjeżdżającemu za miasto jest potrzebne do osiągnięcia tzw. świętego spokoju. Całości dopełnia pogodna paleta barw. Oglądając jej obrazy nie można się nie uśmiechnąć i głęboko westchnąć z zadowolenia, bo oto wprowadzeni zostaliśmy w stan błogiego nastroju.

Grażyna Harmacińska-Nyczka, Pejzaż z Owidza, 1958, olej na płótnie Grażyna Harmacińska-Nyczka, Pejzaż z Owidza, 1958, olej na płótnie.

Przyroda oglądana Jej oczami to prosta i promienna jasność, to pozytywne postrzeganie natury taką, jaką jest w istocie. Szczególnie jest to widoczne  w akwarelach, które namiętnie malowała w ostatnim okresie życia. Mimo bólu  i fizycznych ograniczeń (choroba rąk) zobaczyć możemy delikatność pociągnięcia pędzla, subtelność koloru i prostą lecz harmonijną kompozycję tematu. Można śmiało stwierdzić  – pejzażystka z wyboru.

Grażyna Harmacińska-Nyczka, Golczewo, szopka przy stawie, akwarela, 17.5.00. Grażyna Harmacińska-Nyczka, Golczewo, szopka przy stawie, akwarela, 17.5.00.

Szczeciński Vintage Art

W latach 60-tych i 70-tych wiele swych prac olejnych poświęciła morzu i Szczecinowi. Przyznam się, że Jej miejskie pejzaże z tego okresu zawładnęły mną całkowicie. Co fascynującego odkryłam? Po pierwsze – nadzwyczaj ciekawe w pierwszym oglądzie, bo nasycone wręcz  bajkowym kolorem płótna. Po drugie – matematyczna prostota kompozycji obrazu. Po trzecie –  syntetyczne i geometryczne ujęcie tematu miasta, ulic, domów. To wszystko razem niezwykle mocno przyciąga uwagę odbiorcy.

Grażyna Harmacińska-Nyczka, od lewej: Domy w mieście, 1962, Kompozycja perłowa, 1963, Zaułki, 1963, olej na płótnie Grażyna Harmacińska-Nyczka, od lewej: Domy w mieście, 1962, Kompozycja perłowa, 1963, Zaułki, 1963, olej na płótnie.

Patrząc na te właśnie obrazy odczuwa się jakąś nostalgię, przywołują się wspomnienia z dzieciństwa. Przypominają się opowiadania rodziców i dziadków o tym mieście, do którego przybyli, w którym zaczął się początek naszego życia. Przyjemna, bo słodka melancholia, gdy sobie człowiek uświadomi, że to było kilkadziesiąt lat temu, a czas tak szybko płynie … .

Grażyna Harmacińska-Nyczka, Statek, olej na płótnie, 1961 Grażyna Harmacińska-Nyczka, Statek, olej na płótnie, 1961

W pracowni malarki

Niewielkie atelier na ostatnim piętrze budynku w centrum Szczecina było miejscem pracy malarki. Oprócz niezliczonej liczby książek, zamówionych ram do obrazów różnej wielkości, prac wykonanych i ukończonych wiele lat temu, a czekających na swój moment prezentacji zobaczyć można wiele bibelotów, pamiątek, nagród i zdjęć. Pracownie artystów to miejsca niezwykłe i pełne tajemnic. w 2010 roku miałam przyjemność być zaproszona przez malarkę do Jej pracowni i ponownie, kiedy spotkałam się z Jej córką Panią Małgorzatą Nyczka-Pisarską. To dzięki Jej uprzejmości mogłam zamieścić na blogu zdjęcia, których nigdzie indziej nie znajdziecie i uzyskać ciekawe informacje. Choćby jak ta, poniżej, która niech będzie zapowiedzią kolejnych wpisów o tej niezwykłej kobiecie i malarce.

W pracowni Grażyny Harmacińskiej-Nyczki, 2018 W pracowni Grażyny Harmacińskiej-Nyczki, 2018

Jej drugą miłością po malowaniu było fotografowanie. Upamiętniała wystawy i wernisaże z ich bohaterami w roli głównej. Ta pasja przełożyła się na bogate domowe archiwum, które w połączeniu z Jej młodzieńczymi pamiętnikami pisanymi przed i w trakcie wojny, a potem już poważniejszymi w charakterze notatkami o pracy, szczecińskim środowisku twórczym stanowią znakomity materiał badawczy dla historyków sztuki tego regionu. Aż prosi się, by ta dokumentacja została opracowana tak, by mogła powstać ciekawa publikacja  poświęcona twórczości Grażyny Harmacińskiej-Nyczki  – współtwórczyni środowiska plastyków w powojennym Szczecinie.

Grażyna Harmacińska-Nyczka Grażyna Harmacińska-Nyczka

Aktualna wystawa prezentuje jedynie wycinek twórczości malarki – malarstwo olejne. Zapowiadane są kolejne. I to cieszy. Wystawę można oglądać do połowy października 2018 roku. Obejrzenie tej właśnie wystawy po wakacjach dobrze nastraja i daje szansę na lepszą asymilację z dniem codziennym. Więcej ciekawostek znajdziecie na Fb. Zapraszam serdecznie.

Komentarze

2 odpowiedzi na “O nestorce szczecińskiej plastyki. Grażyna Harmacińska-Nyczka”

  1. Pani Grażyna była jedną z najbarwniejszych postaci, z jakimi miałam przyjemność się zetknąć, poznać bliżej, rozmawiać. Malowała wprawnie nie tylko pędzlem, ale i słowem. Snuła swoje opowieści z niebywałą lekkością, zachwycała dowcipem i autoironią – słuchanie Jej było dla mnie zawsze wielką przyjemnością. Tak wielką, że zwykle zupełnie zapominałam o próbach notowania tego, o czym mówiła, skupiając się na chwili… Wielka szkoda.

    Pozdrawiam

    • admin pisze:

      Pani Katarzyno,
      absolutnie się z Panią zgadzam. Niezwykłość Pani Grażyny jako człowieka i artysty była wielka. Stąd też, jak sądzę, żal wielki, że nie ma Jej wśród nas… . Na szczęście i to dzięki Pani udało się ocalić wyjątkowy zapis osobistych wspomnień malarki z dzieciństwa. Jestem Pani za to wdzięczna i myślę, że nie tylko ja.
      Z serdecznymi pozdrowieniami ze Szczecina
      J.Gramczyńska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ostatnie wpisy
Tagi
"Filharmonia w obiektywie", "Malczewscy. Figura syna", "Zdzisław Beksiński – opowieść cieniem", „Nie bajka leśna”, „Siła korzeni jest w nas. Rzecz o Bogdanie Matławskim", 12. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Wizualnej inSPIRACJE „Breathtaking”, 13 Muz w Szczecinie, 14 02.2018, abstrakcja, Adam Marczyński, Adam Wajrak, afisz, Agata Wolniewicz, Agnieszka Masztalerz, Akademia Sztuki w Szczecinie
, akryl, Akwaforta, akwarela, akwatinta, album „Leszek Żebrowski – skazany na plakat”, Aleksandra Gisges-Dalecka, Aleksandra Jadczuk, Alembic Cache Passes (Time-snark), alkid, Analog Recovery 1984, André Malraux, Andrzej Adam Sadowski, Andrzej Wróblewski, Andrzej Zwierzchowski, Anna Domaradzka, Anna Kolmer z Polskiego Radia Szczecin, Anna Niemiec, antropomorfizacja, Arthur Tesmmers?, Artur Żmijewski, artykuły, artyści, artysta, asamblaż, ASP Katowice, ASP ŁÓDŹ, aukcja charytatywna, Aurora Lubos, autentyczność pochodzenia, Autoportret artysty siedzącego i rysującego, autorstwo, awers, Barbara Warzeńska, Barwne komstelacje świata, Batik miodowy na gorąco, Bela Komoszyńska, benefis Profesora Andrzeja, blejtram, Bogna Jarzemska-Misztalska, Bożena Galant, Bożena Mozolewska, Bronisław Kierzkowski, cena końcowa, cena wylicytowana, cena wywoławcza, ceramika, collage, cykl "Przed premierą", cykl "Święto polifonii", Cyprian Nocoń, Dama z Gronostajem, Dariusz Aniołkowski, Desa Unicum, dibond, dokument filmowy, Dom Aukcyjny Rempex, Domek Grabarza, Dorota Kozak, doświadczać miasta, dr Aleksandra Jadczuk, dr Ewa Gwiazdowska, dr hab. prof. US Bogdan Matławski, dr Justyna Machnicka, dr Marlena Lenart, Dr Paweł Kula, dr Sylwia Godowska, dr Szymon Piotr Kubiak, dr Wojciech Łopuch, Drawno, Droit de suite, druk, druk płaski, druk sitowy, druk wklęsły, druk wypukły, drzeworyt, dyr Lucjan Bąbolewski, Edmund Gomolicki, edukacja kulturalna, Edward Dwurnik, emalia, emalia na metalu, Emotion Loader, environment, Ernst Fries, Eryk von Zedtwitz, Eugen Dekkert, fakturalność, falsyfikat, Festiwal Tkaniny 2019, Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej, Filcowanie wełny na mokro, Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, filharmonia w Szczecinie, film o Andrzeju Tomczaku, folklor na Pomorzu Zachodnim, fotografia, fotografia barwna, fotografia czarno-biała, Franciszka Themerson, Fritz Modrow, frottage, Fruit of the lump, Gabi Kulka, galeria Poziom 4., galeria Poziom 4. Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, Galeria R+, Galeria ZPAP Kierat I w Szczecinie, Gary Stewart, GIF, gipsoryt, grafika, grafika artystyczna, grafika użytkowa, grafika warsztatowa, Grażyna Harmacińska-Nyczka, Grażyna Pasterska-Napadło, Grupa Tkacka Wątek, Grzegorz Szponar, gwasz, Hanna Kaszewska, Hans Georg Gadamer, Hans Hartig, Hans Hollaus, Helena Kwiatkowska, Henry Winkles, Henryk Stażewski, I Biennale Plakatu Ekologicznego, ID1 Studio, ilustracja, impast, INKU Szczeciński Inkubator Kultury, instalacja, Instytut Sztuk Pięknych Akademii im. J. Długosza w Częstochowie, inwestowanie w sztukę, Iwona Gacparska, Izabela Kita, Jacek "Budyń" Szymkiewicz, Jacek Cypryjański, Jacek Malczewski, Jacek Yerka, Jan Bujnowski, Jan Lebenstein, Jan Tarasin, Jerzy Duda-Gracz, Jerzy Nowosielski, Jerzy Tchórzewski, Jon Rafman, Julius Friedrich Ludwig Runge, Kamień Pomorski, kamienioryt, Karl Friedrich Schinkel, Kasia Zimnoch, katalog dzieł Mosta, Katarzyna Słuchocka, Kazimierz Mikulski, Klub Kolekcjonerów, Klub Storrady, Klubu Kolekcjonerów, kolaż, Kolekcja Czartoryskich, kolekcjoner, kolografia, Königssee, Konrad Juściński, kontrasty kolorystyczne, kopia, kreda, Kreuth Niemcy, krosno, Kryspin Pawlicz, Krzysztof Soroka, Krzysztof Zlewski, książka, Książnica Pomorska, Książnica Pomorska w Szczecinie, kultura, kulturalne dziedzictwo, Kuratorka wystawy "Malczewscy. Figura syna" dr Beata M. Wolska, kwestionariusz artysty, Kwestionariusz Prousta, lawowanie tuszem, Lena Wicherkiewicz, Leon Tarasewicz, Leonardo da Vinci, Leonia Chmielnik, lex et artis, licytacja telefoniczna, linoryt, litografia, Ludwig Manzel, Ludwig Most, Ludwig Richter, Maciej Szczawiński, Magdalena Barczyk-Kurus, Magdalena Soboń, malarstwo, malarstwo abstrakcyjne, malarstwo akrylowe, Malarstwo dr Aleksandry Jadczuk, malarstwo olejne, malarstwo temperowe, Margaret Wossidlo, Margarete Wosidllo, Maria Łopuch, Marian Bogusz, Marian Nyczka, Marianowo, Marika, Marlena Lenart, Martin Derbyshire, Martin Pechan, mezzotinta, MIASTOCHODZIK, Michał "Bunio" Skrok, Michał Kowalonek, miedzioryt, Międzynarodowy Festiwal Orkiestr Dętych, Międzynarodowy Plener Artystyczny w Marianowie, Miejsca. Rekonstrukcja IV. Galeria 4.Poziom, miejski pejzaż, Miłośników Malarstwa i Sztuki Dawnej w Szczecinie, Mirosław Bałka, Misia Furtak, młodzi artyści, MN w Szczecinie, Monika Sosnowska, Monitorowanie24, monotypia, Mr Lump, mural, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Muzeum Sztuki Współczesnej Kiasma, muzyka, Natalia Przybysz i Paulina Przybysz, Natalia Sikora, Nowe brzmienie big beatu, obraz, OBRAZOWNIA Joanna Woźna, obrazy dr Aleksandry Jadczuk, odwrocie, Off Marina, Olaf Deriglasoff, olej, ołówek, Open Heart Warrior, Opisy warsztatów, Opo-wieści o sztuce, Ostatnia ryba, Oswald Gette, Otto Lang-Wollina, Otto Lange-Wollin, Otto Tarnogrocki, panorama Szczecina, Park gen. W. Andersa w Szczecinie, pastele, Patchworkowe sztuczki, Paulina Ratajczak, Paweł Althamer, Paweł Kleszczewski, pejzaż, Peter Paul Most, Piotr Lengiewicz, Piotr Pauka, Piotr Uklański, Piotr Zioła, plakat, Plakat Aleksandry Zaborowskiej, Plakat I Biennale Plakatu Ekologicznego, Plakat Magdaleny Tyczki, Plakat Marceliny Rydelek, plalkat, plastyka szczecińska, podmalówka, podobrazie, podpis, podpis artysty, Podstawy haftu krzyżykowego, polska piosenka, polska sztuka współczesna, polskie malarstwo współczesne, poster, pracownia Projektowanie Wydawnictw i Publikacji na Wydziale Sztuk Wizualnych Akademii Sztuki w Szczecinie, prawo i sztuka, Prof. Leszek Żebrowski, prof. W. Lubos, Profesor Andrzej Tomczak, projekt stypendialny ufundowany w 2018 przez Miasto Szczecin, Przełęcz Lueg koło Salzburga, Rachel Rossin’ 87 (USA), Rafał Malczewski, recenzja filmu, rerwers, Roman Opałka, rysunek, rysunek ołówkiem, rysunek węglem, rzeźba, rzeźba J. Czekanowskiego, rzeźbiarz, rzeźby drewniane, sepia, serigrafia, sitodruk, Skubas, słup Szymon, Słupca, Smart Metering, Smocking czyli manipulowanie tkaniną, solarigrafia, Sonia Wojtysek, Stanisław Biżek, Stanisław Fijałkowski, Stefan Gierowski, Stefan Themerson, Stowarzyszenie Media Dizajn, Stowarzyszenie na rzecz wzbogacania i rozwoju życia kulturalno - społecznego  Szczecin, street art, studium ołówkiem na papierze, światłocień, sygnatura, sygnowanie, Sylwia Zawiślak, Szczecin, szkicowniki Mosta, szkło, sztuka, sztuka dawna, sztuka wideo, sztuka współczesna, Tadeusz Kantor, Tadeusz Rolke, technika własna, tempera, Teresa Pągowska, Tkanina 3D, Tomasz Rzeszutek, Tomasz Wojtysek, Tomek Wotysek, Trafostacja Sztuki, Tragarz mleka Feitus Landthaler, trzy różne sposoby licytowania, twórca, tworzę się, Tymon Tymański, ugier, video art, Vintage art, wadium, Warszawska Orkiestra Rozrywkowa im. Igora Krenza, warsztaty, Watzmann, węgiel, wernisaż, wernisaż "Święto polifonii" w szczecinie, Weronika Raczyńska, wideo, wideo art, Widok hotelu Scholastyka nad Achensee, wieża widokowa katedry w Szczecinie, Wilhelm Sasnal, wirtualna prezentacja obrazów „De Profundis – Beksiński VR”, Witold Maćków, Witraż z tkaniny, Włodzimierz Pawlak, Wojciech Ciesielski, Wojciech Fangor, Wojtek Go, Wspomnienie z Kreuth, Wydział Sztuk Wizualnych Akademii Sztuki w Szczecinie, wykłady z zakresu historii sztuki, wykonywanie kwiatów z filcowanej wełny, wystawa, wystawa „ NICEZCZS”, wystawa Kobieta i pejzaż, wystawa SZCZ NICE, Wystawa sztuki w wieży Gocławskiej w Szczecinie, wywiady, XXVI Aukcja Wielkie Serce Kraków 2017, XXVII Aukcja Wielkiego Serca, Żabnica, Zagórów, zakup z limitem ceny, Zamek Książąt Pomorskich, Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, zdjęcia Dariusza Aniołkowskiego, Zdzisław Beksiński, Zenon Owczarek, złoty podział, złoty prostokąt, żółta ochra, Zomm na Szczecin II, Zoom na Szczecin. Punkty Widzenia, Zoom na Szczecina. Punkty Widzenia
+Więcej
Trwa ładowanie