Tym razem dr Ewa Gwiazdowska niczym Sherlock Holmes zbadała alpejskie wędrówki Mosta mimo braku dostępu do jego pejzażowych szkiców. Fakt I: zaginiony IX szkicownik artysty, w którym znajdowały się rysunki widoków. Fakt II: szczeciński muzealnik w 1940 roku opisał zawartość tegoż właśnie szkicownika. Fakt III: dzieła innych twórców z epoki posłużyły jako źródło informacji. Zatem czeka nas fascynująca wyprawa w Alpy, którą będziemy odbywać oczyma artystów minionego czasu. Autorce serdecznie dziękuję za podjęty trud, a przed nami już tylko sama przyjemność czytania i oglądania!
dr Ewa Gwiazdowska, Most „zakręcony” turysta
Wyprawa VI
Artyści w górskim plenerze
Ernst Fries, Autoportret artysty siedzącego i rysującego, 1823, litografia kredką, ołówek, pióro, na papierze welinowym, Staatliche Museen zu Berlin, Kupferstichkabinett, repr.w: Wanderlust. Von Caspar David Friedrich bis August Renoir. Katalog wystawy, Berlin, Alte Nationalgalerie 10.05.–16.09.2018, Berlin–München 2018, s. 121Most zwiedził w Alpach kilka okolic. Niestety szkicownik IX, w którym artysta rysował widoki alpejskie, nie zachował się. Cele alpejskich wycieczek Mosta znamy tylko z opisu tego szkicownika. Opis sporządził szczeciński muzealnik w 1940 roku. Widoki tych okolic możemy jednak oglądać oczyma innych twórców. Wycieczki w Alpy w XIX wieku były bardzo popularne. Most miał wielu poprzedników – malarzy i rysowników, którzy nie tylko podziwiali, ale i upamiętniali oglądane krajobrazy.
Ach, jakie piękne
Autor anonimowy, Widok hotelu Scholastyka nad Achensee, około 1840, staloryt barwny na papierze, zbiory prywatneZ bawarskiego uzdrowiska Bad Kreuth Most zrobił wycieczkę do niedalekiego jeziora Achen (Achensee) w Tyrolu. 27 lipca 1840 rysował jezioro z balkonu swojego hotelu. Przypuszczalnie nocował w hotelu Scholastika, który był wówczas bardzo popularny. Świadczą o tym rysunki i ryciny.
W stolicy Tyrolu
Henry Winkles według rysunku architekta J.M. Bayrera, Widok Innsbrucka, około 1840, staloryt na papierze czerpanym, Muzeum Narodowe w SzczecinieMost wędrował po Alpach śladami historii. 31 lipca 1840 roku wybrał się do Innsbrucka w dolinie rzeki Inn. To zabytkowe miasto otoczone wysokimi górami w XV wieku zostało rezydencją cesarską dzięki decyzji Maksymiliana I Habsburga. Dwór rezydował w zamku Hofburg. Symbolem starego miasta jest kamienica Złoty Dach (Goldenes Dachl).
Nie tylko kurort
Arthur Tesmmers?, Königssee, 1. poł. XX w., akwaforta i akwatinta na papierze czerpanym, zbiory prywatneZwiedzał chętnie miejsca związane z pobytem władców. Kolejnym jego miejscem pobytu było Berchtesgaden, gdzie 11 sierpnia 1840 roku szkicował procesję. Na pewno oglądał tam także słynne Königssee (Królewskie Jezioro), malowniczo otoczone niebotycznymi górami.
Góra olbrzymów
Ludwig Richter, Watzmann, 1824, obraz olejny na płótnie, Monachium, Nowa Pinakoteka, repr. w: Bettina Hausler, Der Berg. Schrecken und Faszination, München 2008, s. 59Będąc w Berchtesgaden Most nie mógł nie zobaczyć górującego nad nim niezwykłego szczytu Watzmanna przypominającego Fudżijamę. Ta wspaniała góra zyskała sławę dzięki obrazowi Caspara Davida Friedricha, ale wielu artystów malowało ten wyjątkowy masyw, między innymi Ludwig Richter, ceniony ilustrator, malarz i rysownik scen dziecięcych.
Miasto Mozarta
Widok Salzburga, wydał Winckelmann & Söhne, Berlin, około 1850, litografia kolorowana na papierze, Muzeum Narodowe w SzczecinieOstatnim punktem wyprawy Mosta w Alpy był Salzburg, miasto urodzin kompozytora Wolfganga Amadeusza Mozarta, do dziś jeden z głównych celów podróży turystycznych. Ta siedziba arcybiskupia położona w dolinie rzeki Salzach i otoczona wysokimi górami. powstała już w czasach rzymskich. W średniowieczu władcy wznieśli tu zamek (Hochensalzburg). Jest to obecnie jeden z największych zachowanych średniowiecznych zamków warownych.
Romantyczna górska sielanka
Julius Schoppe, Widok Salzburga zza przedmieścia Aigen, 1817, obraz olejny na płótnie, Städtische Kunstsammlung Dresden, repr. w: Wanderlust. Von Caspar David Friedrich bis August Renoir. Katalog wystawy, Berlin, Alte Nationalgalerie 10.05.–16.09.2018, Berlin–München 2018, s. 173Most zwiedził nie tylko miasto ale i 14 sierpnia 1840 roku rysował widok górujących nad nim alpejskich szczytów. Górskie szczyty nad Salzburgiem przed Mostem podziwiali jego starsi koledzy po pędzlu. Julius Schoppe przedstawił ich w punkcie widokowym położonym na wzniesieniu nad dachami przedmieścia Aigen, obecnie ekskluzywnej i bardzo drogiej dzielnicy Salzburga.
Schinkel w Alpach
Karl Friedrich Schinkel, Przełęcz Lueg koło Salzburga, 1811, rysunek piórem na papierze, Staatliche Museen zu Berlin Kupferstichkabinett, repr. w: Wanderlust. Von Caspar David Friedrich bis August Renoir. Katalog wystawy, Berlin, Alte Nationalgalerie 10.05.–16.09.2018, Berlin–München 2018, s. 122Dzikie piękno Alp Salzburskich prawie ćwierć wieku wcześnie porwało wyobraźnię Karla Friedricha Schinkla. Ten wybitny architekt, malarz i grafik, który w Szczecinie zaprojektował wieżę widokową na narożu północnego i wschodniego skrzydła zamku, dawnej siedziby książąt pomorskich, wędrując po Alpach upamiętnił skalną przełęcz koło Salzburga.
W przyszłym odcinku zobaczymy „owoce” pobytu Mosta w Alpach.
Komentarze