Po raz pierwszy, od 24 lutego 2026, w Galerii M Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego w Szczecinie, prezentowana jest fotografia artystyczna trzydziestu członków Szczecińskiego Towarzystwa Fotograficznego. Dodajmy: fotografia czarno-biała dużego formatu, bo 70 cm x 100 cm. To swoistego rodzaju esej wizualny, w którym nie słowa, lecz obrazy na papierze są nośnikami określonych treści, refleksji, emocji i prezentacji indywidualnych wizji artystycznych!
Każdy, kto rzeczywiście interesuje się fotografią z prawdziwego zdarzenia powinien zajrzeć na stronę Szczecińskiego Towarzystwa Fotograficznego, które w 2026 roku obchodzi już 73 rocznicę swojego istnienia! Stowarzyszenie zrzeszając profesjonalnych fotografów i pasjonatów tej młodej dziedziny sztuki działa głównie poprzez organizację spotkań i wykładów, konkursów, plenerów fotograficznych i wystaw. W taki sposób umożliwia uczestnikom doskonalenie umiejętności technicznych i rozwój artystyczny. Warto o tym pamiętać i skorzystać z ciekawej oferty działającego w Szczecinie STF.
To Zbigniew Owidzki w 1953 roku był inicjatorem powstania i pierwszym prezesem tej organizacji, do której należało 500 członków. Działaczami założycielami byli również niezapomniani: Krystyna Łyczywek (1920-2021), romanistka, tłumacz przysięgły języka francuskiego i literatury francuskiej, artystka fotografka dziennikarka, pionierka Szczecina oraz Eugeniusz Eysymontt (1927-2010), fotograf, operator filmowy.
Andrzej „Graba” Grabowiecki, autoportret (z archiwum artysty).Do ciągle działających, ważnych fotografików nestorów STF-u należą: Andrzej „Graba” Grabowiecki, Zbigniew Pajewski, niemiecki artysta fotograf Timm Stütz (1938), który w latach 80-tych XX wieku zamieszkał w Polsce, Elżbieta Stütz, Janusz Szałański i Zbigniew Wróblewski. Niezwykłe wydarzenia i ciekawe losy fotografii szczecińskiej tworzyli również: Witold Chromiński (1913-1977) – artysta fotografik, operator filmowy, publicysta, zastępca dyrektora Stoczni Szczecińskiej, Wojciech Jabłoński, Maciej Jasiecki, Marek Kalisiński, Jerzy Kosycarz, Leszek Kurpiewski, Krystyna Łyczywek, Artur Magdziarz, Anatol Weczer (1902-1983) – dziennikarz i fotoreporter. Ich twórczość jest dla nas nie tylko źródłem lokalnej historii nowoczesnej, ale przede wszystkim stanowi najlepszą formę nauki o interdyscyplinarnej dyscyplinie sztuki wizualnej jaką jest fotografia. Od momentu likwidacji oddziałów na terenie całego kraju Polskiego Towarzystwa Fotograficznego w 1961 roku i powołania w ich miejsce regionalnych odpowiedników towarzystw – Szczecińskie Towarzystwo Fotograficzne miało osiemnastu prezesów. Aktualnie funkcję tę pełni Bogusław (Bodek) Macal.
Sztuka to codzienne wyzwania; technikę należy zdobyć, aby mieć kontrolę nad czasem. W fotografii nauka i sztuka są jednością, nie zaś swoim przeciwieństwem. Yousuf Karsh (1908–2002), kanadyjski fotograf ormiańskiego pochodzenia.
Ta całkiem nowa dziedzina sztuki, bo zaledwie 185-letnia, korzystając z osiągnięć technologii stwarza zarówno artystom jak i odbiorcom wciąż nowe możliwości poznawcze i estetyczne. W krótkim czasie zbudowała swój odrębny język i wykreowała pojęcia, które są powszechnie stosowane w życiu codziennym, takie jak choćby fotogeniczność, pamięć fotograficzna, zatrzymać chwilę w kadrze, zrobić (strzelić) fotkę, pozować do fotografii/zdjęcia, fotografia z ukrycia.
Oko według Leonardo da Vinci to najdoskonalsza z wszystkich rzeczy stworzona przez Boga. Tak, w sztukach wizualnych zmysł wzroku odgrywa pierwszoplanową rolę, lecz ważnym jest, by oprócz procesu fizjologicznego patrzenia uruchomić również procesy poznawcze, które pozwolą na interpretację tego, co widzimy. I choć w języku codziennym oba wyrazy – zdjęcie i fotografia – są synonimami, to śmiało można stwierdzić, że każda fotografia jest zdjęciem, ale nie każde zdjęcie jest fotografią!
Oprócz talentu do zrobienia dobrej fotografii potrzebna jest też intuicja i umiejętność obserwacji świata. Tadeusz Rolke (1929-2025), polski artysta fotografik, prekursor polskiej fotografii reportażowej.
Co jest przedmiotem zainteresowania szczecińskich artystów fotografików i pasjonatów dobrej fotografii? To w istocie opowieść o esencji człowieczeństwa, która swoje najpełniejsze odbicie znajduje w szeroko pojętej kulturze – materialnej i umysłowej aktywności homo sapiens. Badają wybrane kwestie, stawiają pytania, zaskakują sposobami ujęcia tematów, uruchamiają wizualną metaforykę, proponują różne spojrzenia na sytuacje dobrze znane, takie jak wystawa, koncert muzyczny, teatr, taniec, ale również wskazują na różnice kulturowe, które wynikają z odmiennych systemów wartości i norm społecznych.
Fotografowanie – podobnie jak stosowanie wszelkich innych środków wyrazów – nie jest wymyślaniem, lecz odkrywaniem. Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885–1939), polski pisarz, dramaturg, filozof, malarz, fotograf
Prezentowane fotografie cechuje różnorodność stylistyczna. Wśród nich znajdziemy i portret artystyczny, który zawiera w sobie głębię psychologiczną, i fotografię dokumentalną rejestrującą wydarzenia o emocjonalnej narracji, i eksperymentalną zainteresowaną oryginalnymi procesami w tworzeniu np. abstrakcji, i street photo, i fine art realizującą wizje artysty w dążeniu do wywołania określonych refleksji, i minimalistyczną z prostotą formy, czystością kompozycji i niewielką liczbą elementów.
Jest jedna rzecz, którą musi posiadać każda fotografia – ludzki wymiar. Ten rodzaj fotografii to realizm, jednakże realizm to nie wszystko. Musi jeszcze temu towarzyszyć wizja i dopiero połączenie tych dwóch cech tworzy dobre zdjęcie. Trudno jest określić cienką linię, gdzie kończy się materia, a zaczyna umysł. Robert Frank (1924–2019), amerykański fotograf nurtu antymomentu drugiej połowy XX wieku.
W 2018 roku miałam przyjemność rozmawiać z Tadeuszem Rolke na wernisażu Miejsca. Rekonstrukcje IV w Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie. Powiedział wówczas: Czasami warto odłożyć aparat fotograficzny i tylko patrzeć by zobaczyć to, co pozostanie na zawsze w pamięci. Z upływem czasu, w dobie nieustannego i mechanicznego rejestrowania wszystkiego tylko dlatego, że mamy pod ręką telefon słowa tego wybitnego artysty fotografa nabierają dla nas szczególnego znaczenia – pro memoria.
Komentarze