Leżący pies, studium detalu do obrazu „Wspomnienie z Kreuth”, 7.08.1840, olej na papierze, własność rodziny Most w Bremerhaven

dr Ewa Gwiazdowska, Most „zakręcony” turysta

Wyprawa III

Kilka motywów i obrazów wykonanych przez Ludwiga Mosta podczas pobytu w Alpach pozwala snuć przypuszczenia, gdzie wówczas zamieszkał i dlaczego. Zostały one wykonane w miejscowości Kreuth. Jednym z nich jest studium portretowe psa malowane siódmego sierpnia 1840 roku. Inne to pejzaże tej okolicy oraz ciekawy motyw, który będzie tematem następnego odcinka.

Wspomnienie z Kreuth, 1841, olej na płótnie, wymiary nieznane, zdjęcie archiwalne, Katalog dzieł L. Mosta, opr. P.P. Most, Hanower 1937, s. 11a Wspomnienie z Kreuth, 1841, olej na płótnie, wymiary nieznane, zdjęcie archiwalne, Katalog dzieł L. Mosta, opr. P.P. Most, Hanower 1937, s. 11a

W katalogu dzieł Mosta „Die Bilder des Malers Ludwig Most” jego wnuk, Peter Paul Most, umieścił pod datą 1841 tytuł obrazu „Wspomnienie z Kreuth, zdroju w południowej Bawarii u stóp Alp Tyrolskich”. Obraz ten został zakupiony przez Heinricha (?) Kühna, tajnego radcę górnictwa z Berlina. W 1938 roku dzieło nabył na berlińskim rynku sztuki dr Grosse. Obecnie nic o tym obrazie nie wiadomo.

 

Wspomnienie z Kreuth, 1841, olej na płótnie, wymiary 63,5 x 79,7 cm, Christie’s, London, 19th Century European art., 16.11.2006, s. 37, poz. kat. 24. Wspomnienie z Kreuth, 1841, olej na płótnie, wymiary 63,5 x 79,7 cm, Christie’s, London, 19th Century European art., 16.11.2006, s. 37, poz. kat. 24.

Druga kompozycja o tym samym temacie, także wymieniona w katalogu dzieł Mosta, zakupiona została przez radcę handlowego Schrötera z Królewca (obecnie Kaliningrad) podczas wystawy zorganizowanej tam w 1843 roku. Losy drugiego dzieła przez dziesiątki lat były nieznane aż do 2006 roku. Od tego roku znana jest droga, jaką obraz krążył po rynku antykwarycznym. Najpierw duński właściciel sprzedał go na aukcji Christie’s w Londynie. Już dwa lata później w 2008 roku kompozycja wystawiona została na aukcji Dorotheum w Wiedniu. W 2014 dzieło ponownie sprzedano, tym razem na aukcji Kollera w Zurychu. Podczas każdej z tych sprzedaży obraz był wysoko wyceniany i jednocześnie okazał się najwyżej wycenianym z dzieł Ludwiga Mosta.

Studium pejzażu do obrazu „Wspomnienie z Kreuth”, nie datowane, olej na papierze, Muzeum Narodowe w Szczecinie Studium pejzażu do obrazu „Wspomnienie z Kreuth”, nie datowane, olej na papierze, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Ta zagadka bardzo mnie zafrapowała. Postanowiłam sprawdzić, dlaczego tak mogło się stać. Oba obrazy ukazywały taki sam pejzaż. Różnił je sztafaż, czyli postaci i scenki rodzajowe ukazane na bliskich planach obrazów. Czyżby temat obrazu – alpejski pejzaż z widokiem zupełnie mi nieznanej miejscowości Kreuth był tak atrakcyjny. Dlaczego Most udał się w Alpy akurat do Kreuth? Najpierw oczywiście sięgnęłam do Internetu. Pod hasłem Kreuth Niemcy wyświetliły się rozmaite zdjęcia pejzaży i pensjonatów.

Między nimi znalazło się jedno zupełnie niezwykłe. Przedstawiało budynki takie, jakie obejrzeć można na obrazie Mosta. Widoczna była tylko niewielka zmiana. Drewniana długa stodoła na murowanym białym cokole zastąpiona została przez budynek piętrowy. Dolna część nadal była murowana, biała tyle, że wyższa, bo mieściła parter domu. Górna, drewniana część mieściła piętro. Na charakterystycznym dla bawarskich domów spłaszczonym dachu zamiast jednego stały trzy kominy.

Zatem, gdzie są te pensjonaty widoczne na innych zdjęciach. Z mapy wynika, że są dwie miejscowości Kreuth. Ta, którą upamiętnił Most do Wildbad Kreuth, a druga to po prostu Kreuth.

Widok wsi Kreuth, kościoła oraz domu, w której mieszkaliśmy Widok wsi Kreuth
Widok wsi Kreuth, kościoła oraz domu, w której mieszkaliśmy Kościół we wsi Kreuth
Widok wsi Kreuth, kościoła oraz domu, w której mieszkaliśmy Dom we wsi Kreuth, w którym mieszkaliśmy

Aby ostatecznie zorientować się, o co chodzi z tymi miejscowościami, udaliśmy się tam śladem Mosta. Zamieszkaliśmy w centrum Kreuth, jak się okazało w najlepszym możliwym punkcie. Nasza gospodyni jest bowiem miłośniczką miejscowej historii i udostępniła nam grube albumy poświęcone całej okolicy.

Park zdrojowy z pomnikiem osobistości bywających w Kreuth w XX wieku, m.in. Tomasza Manna Park zdrojowy z pomnikiem osobistości bywających w Kreuth w XX wieku, m.in. Tomasza Manna

Miejscowość Kreuth to dawna wieś, która w XX wieku stałą się bardzo popularnym letniskiem dla mieszkańców stolicy Bawarii – Monachium. Wielokrotnie przyjeżdżał tu jeden z najwybitniejszych pisarzy, noblista Tomasz Mann. To tu oczekiwał na opinię po wydaniu pierwszej ważnej książki – Buddenbroków.

Widok okolicy Kreuth Widok okolicy Kreuth

Popularność okolica zdobyła dzięki otaczającemu ją pięknemu krajobrazowi.

Obecna wizytówka uzdrowiska Altes Bad w Kreuth, barwna rotograwiura, offset na kartonie Obecna wizytówka uzdrowiska Altes Bad w Kreuth, barwna rotograwiura, offset na kartonie

Ale znaczenie Kreuth poprzedzone zostało sławą kurortu Bad Kreuth, obecnie zwanego Wildbad Kreuth. A dlaczego, przekonaliśmy się, gdy już na samym początku naszej wizyty gospodyni nas tam zawiozła. Stare uzdrowisko leży bowiem na uboczu, na wyniesieniu w lesie. Oddalone jest od wsi kilka kilometrów.

Widok obecny Wildbad Kreuth Widok obecny Wildbad Kreuth

Uzdrowisko jest obecnie prawdziwym skansenem. Zachowana jest najstarsza część – dom zdrojowy z dobudowaną kaplicą, stojący obok późniejszy pensjonat, pijalnia z dwoma murowanymi ujęciami wody, obecnie nieczynnymi. Do pijalni wchodzi się pokonując kilka schodków i przekraczając otwartą wysoką kolumnadę. Rozległy trawiasty plac widoczny na obrazie Mosta także pozostał niezabudowany. Nowsze domy zdrojowe wzniesiono początku XX wieku na przedłużeniu pijalni.

Kolumnada pijalni widok obecny (2391) i na drugiej wersji obrazu Mosta Kolumnada pijalni widok obecny od wewnątrz
Kolumnada pijalni widok obecny (2391) i na drugiej wersji obrazu Mosta Kolumnada pijalni widok obecny od zewnątrz

Właśnie w tej pijalni znaleźliśmy jeden z dowodów, dlaczego Most wybrał się do ówczesnego Bad Kreuth i dlaczego obecnie obraz tego kurortu jest tak cenny. Kurort Bad Kreuth był w przeszłości jednym z najbardziej cenionych uzdrowisk europejskich. Wizytówka kurortu podaje, że jego dzieje sięgają głęboko wstecz, do 1490 roku. Ale sławny stał się szczególnie w XIX wieku. Wówczas przyjeżdżali tu królowie Bawarii i gościli u siebie władców innych państw europejskich, a także arystokrację i wybitne osobistości.

Tablica upamiętniająca pobyt w Bad Kreuth cara Rosji Mikołaja I z rodziną w 1838 roku Tablica upamiętniająca pobyt w Bad Kreuth cara Rosji Mikołaja I z rodziną w 1838 roku

Do najważniejszych gości należał zapewne car Rosji Mikołaj I Pawłowicz z żoną Aleksandrą Fiodorowną i córką Aleksandrą Mikołajówną, których do dziś upamiętnia marmurowa tablica. Carowa z carówną zażywały wywczasów od 27 lipca do 30 sierpnia 1838 roku. Car, może ze względu na obowiązki służbowe, przyjechał 12 sierpnia, a wyjechał 28 sierpnia. Przypomnijmy, że także Most odwiedził Bad Kreuth w sierpniu.

Pomnik Maksymiliana I Józefa Wittelsbacha (1756–1825) Pomnik Maksymiliana I Józefa Wittelsbacha (1756–1825)

Innym śladem świetnej przeszłości Wildbad Kreuth jest pomnik z popiersiem Maksymiliana I Wittelsbacha ukryty w lesie otaczającym kurort. Wybrano dla niego symboliczne miejsce – przy źródle. Max I Józef był księciem-elektorem Bawarii w latach 1799-1806, a następnie królem Bawarii w latach 1806–1825.

A zatem Ludwig Most udał się do Bad Kreuth ze względu na wielki prestiż i sławę tego uzdrowiska. Niestety w XX wieku nie dotarła tam kolej, a leśna droga nie była zbyt wygodna, więc z czasem, po pierwszej wojnie światowej, jego rolę przejęła wieś Kreuth. Stara miejscowość zyskała nazwę Wild – dzika, bezdrożna. Dzięki temu zachowała swój dawny wygląd i stała się wyjątkowym skansenem pejzażu kurortowego.

W NASTĘPNYM ODCINKU

Niezwykły góral alpejski, którego zawodu obecnie nie znają nawet badacze XIX wiecznej kultury niemieckiej.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ostatnie wpisy
Tagi
"Caminando", "Filharmonia w obiektywie", "Malczewscy. Figura syna", "Rzeźba i Formy Przestrzenne" w DESA Unicum., "Zdzisław Beksiński – opowieść cieniem", „Bollwerk” 1935, „Nie bajka leśna”, „Niesamowita słowiańszczyzna”, „Siła korzeni jest w nas. Rzecz o Bogdanie Matławskim", 12. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Wizualnej inSPIRACJE „Breathtaking”, 13 Muz w Szczecinie, 14 02.2018, 1844, 1845, 2009
, abstrakcja, Adam Marczyński, Adam Wajrak, afisz, Agata Wolniewicz, Agnieszka Masztalerz, Akademia Sztuki w Szczecinie, akryl, Akt, Akwaforta, akwarela, akwatinta, album „Leszek Żebrowski – skazany na plakat”, Aleksandra Gisges-Dalecka, Aleksandra Jadczuk, Alembic Cache Passes (Time-snark), alkid, Alpejski szczyt (1935), Analog Recovery 1984, André Malraux, Andrzej Adam Sadowski, Andrzej Wróblewski, Andrzej Zwierzchowski, Anna Domaradzka, Anna Kolmer z Polskiego Radia Szczecin, Anna Niemiec, antropomorfizacja, Arthur Tesmmers?, Artur Żmijewski, artykuły, artyści, artysta, asamblaż, ASP Katowice, ASP ŁÓDŹ, August Ludwig Most, aukcja charytatywna, Aurora Lubos, autentyczność pochodzenia, Autoportret artysty siedzącego i rysującego, Autor anonimowy, autorstwo, awers, Barbara Warzeńska, Barwne komstelacje świata, Batik miodowy na gorąco, Bawarscy chłopi podczas pielgrzymki do Maria-Culm, Bela Komoszyńska, benefis Profesora Andrzeja, blejtram, Bogna Jarzemska-Misztalska, Bożena Galant, Bożena Mozolewska, Bronisław Kierzkowski, cena końcowa, cena wylicytowana, cena wywoławcza, ceramika, Chłopskie domy w Diessen, collage, cykl "Przed premierą", cykl "Święto polifonii", Cyprian Nocoń, Dama z Gronostajem, Dariusz Aniołkowski, Desa Unicum, dibond, dokument filmowy, Dom Aukcyjny Rempex, Domek Grabarza, Domy wiejskie i studnia, Dorota Kozak, doświadczać miasta, dr Aleksandra Jadczuk, dr Ewa Gwiazdowska, dr hab. prof. US Bogdan Matławski, dr Justyna Machnicka, dr Marlena Lenart, Dr Paweł Kula, dr Sylwia Godowska, dr Szymon Piotr Kubiak, dr Wojciech Łopuch, dr Zygmunt Niedźwiedź, Drawno, Droit de suite, druk, druk płaski, druk sitowy, druk wklęsły, druk wypukły, drzeworyt, Duża chałupa ryglowa w Dreźnie-Loschwitz, dyr Lucjan Bąbolewski, Edmund Gomolicki, edukacja kulturalna, Edward Dwurnik, Edward Hartwig, emalia, emalia na metalu, Emotion Loader, environment, Ernst Fries, Eryk von Zedtwitz, Eugen Dekkert, Eugen Dekkert (1865 Szczecin – 1956 Garmisch-Partenkirchen), Eugen Dekkert. Zum 70. Geburtstag des Stettiner Malers, Ewa Łyczywek-Pałka, fakturalność, falsyfikat, Festiwal Tkaniny 2019, Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej, Filcowanie wełny na mokro, Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, filharmonia w Szczecinie, film o Andrzeju Tomczaku, folklor na Pomorzu Zachodnim, Fonderia Venturi Arte w Bolonii, fotografia, fotografia barwna, fotografia czarno-biała, fotografia subiektywna, Franciszka Themerson, Fritz Modrow, frottage, Fruit of the lump, Gabi Kulka, galeria Poziom 4., galeria Poziom 4. Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, Galeria R+, Galeria ZPAP Kierat I w Szczecinie, Gary Stewart, GIF, gipsoryt, grafika, grafika artystyczna, grafika użytkowa, grafika warsztatowa, Grażyna Harmacińska-Nyczka, Grażyna Pasterska-Napadło, Grupa Tkacka Wątek, Grzegorz Szponar, gwasz, Hanna Kaszewska, Hans Georg Gadamer, Hans Hartig, Hans Hollaus, Helena Kwiatkowska, Henry Winkles, Henryk Stażewski, I Biennale Plakatu Ekologicznego, ID1 Studio, ilustracja, impast, INKU Szczeciński Inkubator Kultury, instalacja, Instytut Sztuk Pięknych Akademii im. J. Długosza w Częstochowie, inwestowanie w sztukę, Iwona Gacparska, Izabela Kita, Jacek "Budyń" Szymkiewicz, Jacek Cypryjański, Jacek Malczewski, Jacek Yerka, Jakub Lewiński, Jan Bujnowski, Jan Lebenstein, Jan Tarasin, Jerzy Duda-Gracz, Jerzy Nowosielski, Jerzy Tchórzewski, Jon Rafman, Julius Friedrich Ludwig Runge, Juliusz Windorbski, Kamień Pomorski, kamienioryt, Karl Friedrich Schinkel, Kasia Zimnoch, katalog dzieł Mosta, Katarzyna Słuchocka, Kazimierz Mikulski, Klub Kolekcjonerów, Klub Storrady, Klubu Kolekcjonerów, kolaż, Kolekcja Czartoryskich, kolekcjoner, kolografia, Königssee, Konrad Juściński, kontrasty kolorystyczne, kopia, kreda, Kreuth Niemcy, Królewski pałac w Weesenstein, krosno, Kryspin Pawlicz, Krzysztof Pruszkowski, Krzysztof Ślachciak, Krzysztof Soroka, Krzysztof Zlewski, książka, Książnica Pomorska, Książnica Pomorska w Szczecinie, kultura, kulturalne dziedzictwo, Kunstverein für Pommern, kurator Szymon Piotr Kubiak, Kuratorka wystawy "Malczewscy. Figura syna" dr Beata M. Wolska, kwestionariusz artysty, Kwestionariusz Prousta, lawowanie tuszem, Lelum 1963, Lena Wicherkiewicz, Leon Tarasewicz, Leonardo da Vinci, Leonia Chmielnik, lex et artis, licytacja telefoniczna, linoryt, litografia, Ludwig Manzel, Ludwig Most, Ludwig Richter, Maciej Szczawiński, Magdalena Abakanowicz, Magdalena Barczyk-Kurus, Magdalena Soboń, malarstwo, malarstwo abstrakcyjne, malarstwo akrylowe, Malarstwo dr Aleksandry Jadczuk, malarstwo olejne, malarstwo temperowe, Marek Wyłupek, Margaret Wossidlo, Margarete Wosidllo, Maria Łopuch, Marian Bogusz, Marian Nyczka, Marianowo, Marika, Marlborough Gallery, Marlena Lenart, Martin Derbyshire, Martin Pechan, mezzotinta, MIASTOCHODZIK, Michał "Bunio" Skrok, Michał Kowalonek, miedzioryt, Międzynarodowy Festiwal Orkiestr Dętych, Międzynarodowy Plener Artystyczny w Marianowie, Miejsca. Rekonstrukcja IV. Galeria 4.Poziom, miejski pejzaż, Miłośników Malarstwa i Sztuki Dawnej w Szczecinie, Mirosław Bałka, Misia Furtak, Mittenwald (1935), młodzi artyści, MN w Szczecinie, Monika Sosnowska, Monitorowanie24, monotypia, Mr Lump, mural, Muzeum Narodowe Szczecin, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Muzeum Sztuki Współczesnej Kiasma, muzyka, Natalia Przybysz i Paulina Przybysz, Natalia Sikora, Nowe brzmienie big beatu, Obecność, obraz, OBRAZOWNIA Joanna Woźna, obrazy dr Aleksandry Jadczuk, odwrocie, Off Marina, Ojciec tańczący z synkiem, Olaf Deriglasoff, olej, olej na płótnie, ołówek, ołówek na papierze welinowym, Open Heart Warrior, Opisy warsztatów, Opo-wieści o sztuce, Ostatnia ryba, Oswald Gette, Otto Lang-Wollina, Otto Lange-Wollin, Otto Tarnogrocki, Panorama Alp, panorama Szczecina, Park gen. W. Andersa w Szczecinie, pastele, Pasterki alpejskie, Patchworkowe sztuczki, Paulina Ratajczak, Paweł Althamer, Paweł Kleszczewski, pejzaż, Peter Paul Most, Piotr Lengiewicz, Piotr Pauka, Piotr Uklański, Piotr Zioła, plakat, Plakat Aleksandry Zaborowskiej, Plakat I Biennale Plakatu Ekologicznego, Plakat Magdaleny Tyczki, Plakat Marceliny Rydelek, plalkat, plastyka szczecińska, podmalówka, podobrazie, podpis, podpis artysty, Podsłuchiwana randka, Podstawy haftu krzyżykowego, Polelum 1962., polska piosenka, polska sztuka współczesna, polskie malarstwo współczesne, pomnik Braterstwa Broni Żołnierzy Polskich i Radzieckich, poster, pracownia Projektowanie Wydawnictw i Publikacji na Wydziale Sztuk Wizualnych Akademii Sztuki w Szczecinie, Prasłowianka I, Prasłowianka II, prawo i sztuka, prezes DESA Unicum, Prof. Leszek Żebrowski, prof. W. Lubos, Profesor Andrzej Tomczak, projekt stypendialny ufundowany w 2018 przez Miasto Szczecin, Przełęcz Lueg koło Salzburga, Rachel Rossin’ 87 (USA), Rafał Malczewski, recenzja filmu, reprodukcja w: Otto Holtze, rerwers, Roman Opałka, rysunek, rysunek ołówkiem, rysunek węglem, rzeźba, rzeźba J. Czekanowskiego, rzeźbiarz, rzeźby drewniane, rzeźby granitowe, Saska karczma z kręgielnią, scena rodzajowa, sepia, serigrafia, sitodruk, Skubas, Sławomir Lewiński., słup Szymon, Słupca, Smart Metering, Smocking czyli manipulowanie tkaniną, solarigrafia, Sonia Wojtysek, Stanisław Biżek, Stanisław Fijałkowski, Stefan Gierowski, Stefan Themerson, Stowarzyszenie Media Dizajn, Stowarzyszenie na rzecz wzbogacania i rozwoju życia kulturalno - społecznego  Szczecin, street art, studium ołówkiem na papierze, światłocień, sygnatura, sygnatura Mosta, sygnowanie, Sylwia Zawiślak, Szczecin, szczecińskie Muzeum Miejskie(Stadtmuseum), szkicowniki Mosta, szkło, sztuka, sztuka dawna, sztuka wideo, sztuka współczesna, Tadeusz Kantor, Tadeusz Rolke, technika własna, tempera, Teresa Pągowska, Tkanina 3D, Tomasz Rzeszutek, Tomasz Wojtysek, Tomek Wotysek, Trafostacja Sztuki, Tragarz mleka Feitus Landthaler, trzy różne sposoby licytowania, twórca, tworzę się, Tymon Tymański, Tyrolska scena rodzinna, ugier, video art, Vintage art, W Dinkelsbühl, wadium, Walking Figures, Warszawska Orkiestra Rozrywkowa im. Igora Krenza, warsztaty, Watzmann, węgiel, wernisaż, wernisaż "Święto polifonii" w szczecinie, Weronika Raczyńska, wideo, wideo art, Widok hotelu Scholastyka nad Achensee, Widok krajobrazu z kościołem, Wietrzny nastrój pod Alpami (1930), wieża widokowa katedry w Szczecinie, Wilhelm Sasnal, wirtualna prezentacja obrazów „De Profundis – Beksiński VR”, Witold Maćków, Witraż z tkaniny, Włodzimierz Pawlak, Wojciech Ciesielski, Wojciech Fangor, Wojtek Go, Wspomnienie z Kreuth, Wydział Sztuk Wizualnych Akademii Sztuki w Szczecinie, wykłady z zakresu historii sztuki, wykonywanie kwiatów z filcowanej wełny, wystawa, wystawa „ NICEZCZS”, wystawa Kobieta i pejzaż, wystawa SZCZ NICE, Wystawa sztuki w wieży Gocławskiej w Szczecinie, wywiady, XXVI Aukcja Wielkie Serce Kraków 2017, XXVII Aukcja Wielkiego Serca, Żabnica, Zagórów, zakup z limitem ceny, Zamek Książąt Pomorskich, Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, zdjęcia Dariusza Aniołkowskiego, Zdzisław Beksiński, Zenon Owczarek, złoty podział, złoty prostokąt, żółta ochra, Zomm na Szczecin II, Zoom na Szczecin. Punkty Widzenia, Zoom na Szczecina. Punkty Widzenia, ZPAF O/Szczecin, ZPAP O/ Szczecin, ZUT-u w Szczecinie
+Więcej
Trwa ładowanie